Khí thiên nhiên là gì

Khí thiên nhiên là gì? Đó là hỗn hợp khí hydrocarbon khai thác từ lòng đất, thành phần chính là methane (CH4). Khí thiên nhiên dùng làm nhiên liệu phát điện, nguyên liệu cho phân bón và hóa chất, và khí đốt cho công nghiệp. Khí thiên nhiên thường nằm cùng dầu thô trong các mỏ dầu khí.

Khí thiên nhiên gồm những gì

Methane chiếm phần lớn trong hỗn hợp. Phần còn lại gồm ethane, propane, butane và một ít khí khác. Khi tách propane và butane ra, người ta có LPG, tức khí hóa lỏng dùng nấu ăn. Phần khí còn lại sau khi tách gọi là khí khô, đưa vào đường ống tới nhà máy điện và nhà máy phân bón.

Có hai nguồn chính. Khí đồng hành đi cùng dầu thô, thoát ra khi khai thác dầu. Khí mỏ khí nằm trong các mỏ chủ yếu chứa khí. Cả hai đều cần hệ thống đường ống thu gom và nhà máy xử lý trước khi bán.

Khí có thể được làm lạnh tới khoảng âm 162 độ C để thành LNG (Liquefied Natural Gas), thể tích giảm khoảng 600 lần. Nhờ vậy khí chở được bằng tàu qua đại dương, nơi không có đường ống.

Khí thiên nhiên tính giá thế nào

Đơn vị phổ biến là MMBtu, tức một triệu British thermal unit, đo nhiệt lượng của khí. Giá nêu bằng USD mỗi MMBtu. Chi phí khí của một nhà máy bằng lượng khí dùng nhân với giá:

Mỗi khu vực có giá riêng. Giá khí ở Mỹ, châu Âu và châu Á thường lệch nhau, vì chi phí hóa lỏng và vận chuyển LNG làm khí khó chảy tự do giữa các vùng. Đây là điểm khác lớn nhất so với dầu thô.

Giá khí thiên nhiên không nằm trong dữ liệu của HODL.VN, nên ví dụ sau dùng số giả định minh hoạ.

Giá khí tăng 50% làm chi phí tăng đúng 50%, tức 3,00 triệu USD mỗi năm với lượng dùng không đổi. Nếu nhà máy không chuyển được chi phí này sang giá bán, lãi gộp giảm tương ứng.

Khí thiên nhiên và cổ phiếu GAS

Cổ phiếu GAS là doanh nghiệp khí lớn của Việt Nam. Doanh thu của GAS gồm khí khô, LPG, condensate và một số dịch vụ, nên không phải toàn bộ là khí thiên nhiên. Số liệu theo BCTC hợp nhất, đơn vị tỷ đồng.

Doanh thu tăng 30,48% nhưng lãi gộp giảm 3,42%, nên biên gộp giảm 4,43 điểm %. Doanh thu tăng chưa có nghĩa lợi nhuận tăng. Nguyên nhân có thể nằm ở cơ cấu sản phẩm, giá vốn và giá bán từng mảng. Bảng không cho biết nguyên nhân cụ thể.

Cách đọc biên gộp xem ở bài biên lợi nhuận gộp là gì.

Đọc giá khí thiên nhiên thế nào

Khí thiên nhiên mang tính mùa vụ. Nhu cầu sưởi ấm vào mùa lạnh và nhu cầu điện vào mùa nóng đẩy giá khí lên xuống theo thời tiết. Giá khí cũng chịu ảnh hưởng của sản lượng, mức tồn kho và giá dầu, vì một phần khí là khí đồng hành.

Với nhà đầu tư cổ phiếu Việt Nam, hãy hỏi ba câu. Doanh nghiệp là bên mua khí như điện và phân bón, hay bên bán khí? Giá bán có gắn với giá dầu hoặc giá khí thế giới không? Doanh nghiệp có chuyển được chi phí sang khách hàng không?

Chuỗi sản phẩm lọc dầu cũng liên quan đến khí và dầu thô. Chênh lệch giữa sản phẩm và nguyên liệu xem ở bài crack spread là gì.

Giới hạn của ví dụ khí thiên nhiên

Thứ nhất, ví dụ MMBtu chỉ là số giả định. Hợp đồng khí thực tế thường có công thức giá riêng, gắn với giá dầu hoặc chỉ số khí khu vực.

Thứ hai, doanh thu của GAS không chỉ đến từ khí thiên nhiên, nên không thể suy giá khí từ doanh thu của GAS.

Thứ ba, dữ liệu BCTC đến năm 2025. Kỳ sau có thể khác.

Ví dụ trong bài chỉ để minh hoạ, không phải khuyến nghị đầu tư.

Câu hỏi thường gặp

Học tiếp

Xem tiếp dầu thô là gì, hợp đồng tương lai hàng hóa và giá hàng hóa đầu vào.