Đòn bẩy trong phái sinh là gì
Nội dung bài5 phần
Đòn bẩy trong phái sinh là gì? Đó là tỷ lệ giữa giá trị hợp đồng và số tiền ký quỹ để nắm giữ hợp đồng đó. Ký quỹ càng nhỏ so với giá trị hợp đồng thì đòn bẩy càng cao, và mỗi biến động giá càng khuếch đại lên vốn của bạn.
Điểm chính
- Đòn bẩy bằng giá trị hợp đồng chia tiền ký quỹ. Ký quỹ 17% tương ứng đòn bẩy khoảng 5,9 lần.
- Đòn bẩy nhân cả lãi lẫn lỗ trên vốn ký quỹ: chỉ số đổi 3% thì vốn ký quỹ đổi khoảng 18% theo cùng hướng.
- Với ký quỹ 17%, một đoạn giảm 17% của chỉ số là đủ xoá sạch vốn ký quỹ ban đầu, chưa kể phí.
Công thức đòn bẩy trong phái sinh
Trong đó: giá trị hợp đồng bằng số điểm nhân hệ số nhân, tỷ lệ ký quỹ là phần trăm giá trị hợp đồng phải nộp để mở vị thế. Lãi lỗ trên vốn ký quỹ được tính như sau:
Công thức này bỏ qua phí giao dịch, chênh lệch giá hợp đồng so với chỉ số và việc lãi lỗ được thanh toán hằng ngày.
Tỷ lệ ký quỹ ban đầu của hợp đồng tương lai VN30 do VSDC công bố và điều chỉnh định kỳ. Công ty chứng khoán có thể yêu cầu cao hơn, nên hãy kiểm tra thông báo mới nhất của VSDC. Bài dùng 17% làm mức minh hoạ. Đòn bẩy khi đó là 1 / 0,17 = 5,88 lần.
Ví dụ đòn bẩy trong phái sinh VN30
Hợp đồng VN30F có hệ số nhân 100.000 đồng mỗi điểm. Ví dụ giả định giá hợp đồng bám sát chỉ số VN30, dữ liệu đến phiên 27/10/2026. Hai đoạn giá thật của chỉ số được dùng.
Đoạn giá | Vị thế | Giá trị hợp đồng | Ký quỹ 17% | Lãi lỗ | Trên ký quỹ | Chỉ số đổi |
|---|---|---|---|---|---|---|
20/10 đến 23/10/2026: 1.845,51 lên 1.907,09 | Mua | 184,55 triệu | 31,37 triệu | +6,16 triệu | +19,6% | +3,34% |
12/08 đến 14/08/2026: 1.936,46 xuống 1.876,81 | Mua | 193,65 triệu | 32,92 triệu | −5,97 triệu | −18,1% | −3,08% |
Cùng một vị thế mua, chỉ số đổi chưa đến 3,5% mà vốn ký quỹ đổi gần 20%. Nếu bạn mua cổ phiếu bằng toàn bộ vốn của mình thì lãi lỗ chỉ bằng mức đổi của giá, vì đòn bẩy bằng 1.
Bảng độ nhạy cho tỷ lệ ký quỹ 17%, đòn bẩy 5,88 lần:
Chỉ số đổi | Lãi lỗ trên ký quỹ |
|---|---|
1% | 5,9% |
3% | 17,6% |
7% | 41,2% |
17% | 100% |
Biên độ ±7% mỗi ngày vì vậy cũng có nghĩa lỗ tối đa trong một ngày khoảng 41% vốn ký quỹ. Hai phiên liên tiếp chạm biên cùng chiều đã đủ ăn gần hết ký quỹ.
Cách đọc mức đòn bẩy
Đòn bẩy không tạo ra lợi nhuận. Nó chỉ làm đổi cách phân phối vốn, nên cùng một biến động giá, bạn gánh kết quả trên số vốn nhỏ hơn. Mua với đòn bẩy 5,88 lần là cược lớn hơn gấp gần sáu lần so với số tiền bạn đưa ra.
Cách nhìn thực tế hơn là xét đòn bẩy hiệu dụng của cả tài khoản, tức tổng giá trị các hợp đồng chia tổng tiền trong tài khoản. Nhà đầu tư nộp ký quỹ nhiều hơn mức yêu cầu có đòn bẩy hiệu dụng thấp hơn đòn bẩy tối đa. Giữ phần tiền dư làm đệm là cách hạ rủi ro mà không đổi số hợp đồng.
Cũng cần phân biệt với đòn bẩy của cổ phiếu cơ sở. Margin chứng khoán thường vay một phần giá trị, đòn bẩy cỡ 2 lần ở tỷ lệ 50% như bài ký quỹ margin. Phái sinh có đòn bẩy cao hơn, nhưng không có khoản vay hay lãi vay.
Giới hạn của công thức đòn bẩy
Thứ nhất, lãi lỗ phái sinh được thanh toán hằng ngày. Khi lỗ tích luỹ, tài khoản có thể xuống dưới mức ký quỹ yêu cầu và bạn phải nộp thêm trước khi chỉ số quay lại.
Thứ hai, lỗ có thể vượt tiền ký quỹ nếu chỉ số đi ngược mạnh và nhanh. Giới hạn biên độ không bảo đảm vị thế đóng được ở mức giá mong muốn.
Thứ ba, tỷ lệ 17% là mức minh hoạ. Mức thật của công ty chứng khoán, thời điểm và loại hợp đồng có thể khác.
Thứ tư, ví dụ chưa tính phí và chênh lệch giá hợp đồng so với chỉ số.
Câu hỏi thường gặp
Đòn bẩy cao có phải luôn xấu?
Không. Đòn bẩy chỉ là công cụ. Điều quan trọng là bạn chịu được mức lỗ tương ứng mà không bị đóng vị thế ngoài ý muốn.
Đòn bẩy phái sinh khác margin cổ phiếu ở đâu?
Phái sinh dùng ký quỹ đặt cọc, không có khoản vay và lãi vay. Margin cổ phiếu là vay tiền công ty chứng khoán để mua cổ phiếu.
Làm sao giảm đòn bẩy trong thực tế?
Giữ số dư trong tài khoản cao hơn mức ký quỹ yêu cầu, hoặc giảm số hợp đồng.
Học sâu: vn30f là gì
Học tiếp: ký quỹ phái sinh cho cách ký quỹ vận hành, tỷ lệ ký quỹ cho cách tính, và cắt lỗ cho việc đặt giới hạn thiệt hại. Ví dụ trong bài chỉ để minh hoạ cách tính, không phải khuyến nghị đầu tư.
Duyệt bởi Ban biên tập HODL.VN · Cập nhật 27/10/2026
Ứng dụng HODL
Tải app HODL
Bảng giá, cảnh báo giá và bài phân tích ngay trên điện thoại.
