Điểm tín dụng (CIC) là gì

Điểm tín dụng CIC là gì? Đó là con số đo khả năng trả nợ đúng hạn của một cá nhân hoặc doanh nghiệp, dựa trên lịch sử vay và trả. Ở Việt Nam, dữ liệu này do CIC, viết tắt của Credit Information Center, tức Trung tâm Thông tin tín dụng quốc gia Việt Nam, thuộc Ngân hàng Nhà nước, lưu giữ và cung cấp cho các tổ chức tín dụng.

Điểm tín dụng CIC gồm những gì

Hồ sơ tín dụng cá nhân ghi lại các khoản vay, thẻ tín dụng, số dư nợ, ngày đến hạn, lịch sử trả và nhóm nợ của từng khoản. Dữ liệu do các tổ chức tín dụng báo về CIC.

Điểm tín dụng là bản tóm tắt của hồ sơ này thành một con số. Thang điểm và cách chấm do đơn vị chấm điểm công bố, nên bài này chỉ nêu các yếu tố ảnh hưởng, không nêu số điểm cụ thể.

Người vay có quyền tra cứu thông tin tín dụng của chính mình theo quy trình của CIC. Việc tra cứu thông tin cần sự đồng ý của chủ hồ sơ khi tổ chức khác thực hiện.

Nhóm nợ 1 đến 5

Tổ chức tín dụng phân khoản vay thành năm nhóm theo mức trễ hạn và rủi ro.

Từ nhóm 3 trở lên được gọi là nợ xấu. Thời gian trễ hạn của từng nhóm do quy định của Ngân hàng Nhà nước, có thể đổi theo văn bản hiện hành. Bạn xem thêm ở nợ nhóm 2 là gì và nợ xấu NPL là gì.

Yếu tố ảnh hưởng đến điểm

Các yếu tố thường được xét gồm: lịch sử trả nợ, tổng dư nợ, tỷ lệ sử dụng hạn mức, độ dài lịch sử tín dụng và số lần tổ chức tín dụng truy vấn hồ sơ.

Lịch sử trả nợ thường có trọng số lớn nhất. Một khoản trễ hạn dài có thể ảnh hưởng nhiều năm.

Tỷ lệ sử dụng hạn mức đo mức bạn đang dùng so với hạn mức được cấp.

Ví dụ giả định: hạn mức thẻ 50 triệu đồng, dư nợ cuối kỳ 40 triệu đồng thì tỷ lệ là 40 / 50 = 80%. Tỷ lệ cao liên tục cho thấy bạn phụ thuộc vào tín dụng, ngân hàng thường coi đó là tín hiệu rủi ro hơn mức 20%.

Ngân hàng dùng điểm thế nào

Khi nhận hồ sơ vay, ngân hàng tra hồ sơ CIC để biết bạn đang nợ ở những đâu, có khoản nào trễ hạn không. Kết quả ảnh hưởng đến việc duyệt, số tiền vay, lãi suất và yêu cầu tài sản đảm bảo.

Người có hồ sơ tốt thường dễ được duyệt và có thể được mức lãi suất thấp hơn. Người có nợ xấu có thể bị từ chối hoặc phải có tài sản đảm bảo. Bạn xem thêm cơ chế ở rủi ro tín dụng là gì.

Với ngân hàng, mỗi khoản vay xấu làm tăng chi phí dự phòng và giảm lợi nhuận. Vì vậy dữ liệu CIC là công cụ quản trị rủi ro chung của cả hệ thống.

Cách giữ hồ sơ tín dụng tốt

Một, trả nợ đúng hạn, cài trả tự động để tránh quên. Hai, không dùng sát hạn mức thẻ. Ba, không nộp nhiều hồ sơ vay trong thời gian ngắn, vì mỗi lần ngân hàng truy vấn đều để lại dấu vết. Bốn, kiểm tra hồ sơ định kỳ để phát hiện khoản vay lạ hoặc thông tin sai.

Nếu phát hiện sai sót, bạn có thể yêu cầu tổ chức tín dụng liên quan kiểm tra lại, theo quy trình của CIC. Khoản nợ xấu đã trả xong vẫn lưu trong hồ sơ một thời gian theo quy định.

Liên hệ với đầu tư cổ phiếu

Nhà đầu tư dùng vay ký quỹ hoặc cần vay mua nhà thường chịu ảnh hưởng của hồ sơ tín dụng. Ở cấp độ ngân hàng, tỷ lệ nợ xấu là một trong các chỉ số chính khi đọc báo cáo tài chính cổ phiếu ngân hàng. Hiểu cách ngân hàng nhìn khách vay giúp bạn đọc chỉ số này dễ hơn.

Ví dụ trong bài là giả định minh hoạ, không phải khuyến nghị đầu tư hay vay.

Câu hỏi thường gặp

Học tiếp

Xem tiếp nợ xấu NPL là gì, nợ nhóm 2 là gì, rủi ro tín dụng là gì và tỷ lệ bao phủ nợ xấu là gì.