Cung tiền M2 là gì

Cung tiền M2 là gì? M2 là thước đo lượng tiền trong nền kinh tế theo nghĩa rộng. Nó gồm tiền mặt lưu hành và tiền gửi không kỳ hạn, cộng thêm tiền gửi tiết kiệm và tiền gửi có kỳ hạn. Phần lớn M2 là tiền gửi ở ngân hàng, không phải tiền mặt trong ví.

Cung tiền M2 gồm những gì

Các tầng của cung tiền xếp từ thanh khoản cao đến thấp. M0 là tiền mặt đang lưu hành. M1 gồm tiền mặt ngoài ngân hàng cộng tiền gửi không kỳ hạn, tức tiền dùng được ngay để thanh toán. M2 là M1 cộng tiền gửi tiết kiệm và tiền gửi có kỳ hạn. Cách phân chia chi tiết khác nhau giữa các nước và theo thời kỳ. Hãy xem định nghĩa của cơ quan công bố.

Việt Nam thường nói đến M2 cùng với tăng trưởng tín dụng. Ngân hàng Nhà nước đặt mục tiêu định hướng cho cả hai chỉ tiêu này hằng năm. Cơ chế gắn hai chỉ tiêu với nhau nằm ở việc ngân hàng tạo tiền khi cho vay.

Công thức số nhân tiền

Ngân hàng chỉ phải giữ lại một phần tiền gửi làm dự trữ, phần còn lại cho vay. Tiền vay lại được gửi vào ngân hàng khác, và vòng này lặp lại. Tổng tiền gửi tối đa tạo ra được tính bằng số nhân tiền:

Giả sử tỷ lệ dự trữ là 10%, một con số giả định để minh hoạ. Có người gửi 100 đồng vào ngân hàng.

Ở mỗi vòng, ngân hàng giữ 10% lại và cho vay 90%. Số nhân tiền là 1 / 0,1 = 10, nên 100 đồng ban đầu tối đa tạo ra 1.000 đồng tiền gửi. Thực tế số nhân nhỏ hơn nhiều. Người dân giữ một phần tiền mặt và ngân hàng không cho vay hết mức có thể.

Bài liên quan

Mức đòn bẩy của bảng cân đối nằm ở bài hệ số nợ trên vốn chủ sở hữu. Tác động của lãi suất đến định giá nằm ở bài WACC và lợi suất đáo hạn YTM.

Ví dụ cung tiền M2: VCB

Số liệu M2 toàn nền kinh tế không nằm trong kho dữ liệu của HODL.VN. Tuy nhiên bảng cân đối của một ngân hàng cho thấy rõ cơ chế tạo tiền ở quy mô thật.

Cổ phiếu VCB là ngân hàng thương mại lớn. Theo BCTC hợp nhất, tiền gửi của khách hàng là 1.514.664,9 tỷ đồng cuối năm 2024 và 1.672.534,8 tỷ đồng cuối năm 2025. Cho vay khách hàng tăng từ 1.418.015,7 tỷ đồng lên 1.648.550,0 tỷ đồng.

Mỗi lần VCB giải ngân một khoản vay, số tiền đó thành tiền gửi trong tài khoản người nhận. Tài khoản này có thể ở VCB hoặc ngân hàng khác. Vì vậy tăng trưởng tín dụng và tăng trưởng tiền gửi thường đi cùng nhau. Cho vay của VCB tăng 16,26%, nhanh hơn tiền gửi 10,42%. Vì vậy tỷ lệ cho vay trên tiền gửi tăng lên 98,57%. Phần vốn thiếu được bù bằng các nguồn khác như phát hành giấy tờ có giá và vay liên ngân hàng.

Toàn bộ M2 là tổng tiền gửi của mọi tổ chức tín dụng cộng tiền mặt. Con số của một ngân hàng chỉ là một mảnh nhỏ.

Đọc cung tiền M2 thế nào

M2 tăng nhanh hơn tăng trưởng thực của nền kinh tế thường là dấu hiệu tiền dồi dào. Tiền dồi dào làm lãi suất dễ giảm và hỗ trợ giá tài sản. Nếu kéo dài, nó cũng gây áp lực lạm phát. M2 tăng chậm cho thấy tín dụng bị siết hoặc cầu vay yếu.

Với thị trường chứng khoán, cung tiền là nhiên liệu. Khi tiền gửi và tín dụng tăng, dòng tiền tìm kiếm lợi suất dễ chảy vào cổ phiếu, trái phiếu và bất động sản. Ngược lại, thắt chặt tiền tệ rút bớt nhiên liệu đó.

Ngành bị ảnh hưởng trực tiếp nhất là ngân hàng. Tín dụng là doanh thu của họ, còn tiền gửi là nguồn vốn của họ.

Giới hạn của chỉ số M2

Thứ nhất, M2 không cho biết tiền đi đâu. Cùng một lượng tiền, nếu chảy vào sản xuất sẽ khác nhiều so với chảy vào đầu cơ tài sản.

Thứ hai, ví dụ VCB không đại diện cho cả hệ thống. Ngân hàng lớn có cơ cấu vốn và tốc độ tăng riêng.

Thứ ba, tỷ lệ cho vay trên tiền gửi ở đây là phép chia đơn giản hai dòng của bảng cân đối. Cách tính chính thức theo quy định an toàn hoạt động có thể khác.

Ví dụ trong bài chỉ để minh hoạ, không phải khuyến nghị đầu tư.

Câu hỏi thường gặp