Độ rộng thị trường là gì: cách tính và cách đọc

Độ rộng thị trường là gì, và vì sao VN-Index tăng 1,26% phiên 22/10/2026 mà 167 mã giảm so với 149 mã tăng? Đó là cách đo xem đà tăng hay giảm của chỉ số lan ra bao nhiêu cổ phiếu, bằng việc đếm số mã tăng giá và số mã giảm giá. Chỉ số chung tăng chưa chắc phần đông cổ phiếu tăng.

Điểm chính

Độ rộng thị trường so số mã tăng với số mã giảm trong cùng phiên, hoặc đếm tỷ lệ mã nằm trên đường trung bình.
Phiên 26/10/2026, HOSE có 106 mã tăng, 205 mã giảm và 73 mã đứng giá, tỷ lệ tăng giảm 0,52 trong khi VN-Index giảm 0,60%.
Phiên 22/10/2026, VN-Index tăng 1,26% nhưng số mã giảm vẫn nhiều hơn số mã tăng. Đó là tín hiệu độ rộng yếu hơn chỉ số.

Công thức độ rộng thị trường

Hai công thức cơ bản dùng số mã tăng A và số mã giảm D của cùng một phiên:

\text{Chênh lệch tăng giảm} = A - D

\text{Tỷ lệ tăng giảm} = \dfrac{A}{D}

Trong đó: A là số mã đóng cửa cao hơn phiên trước, D là số mã đóng cửa thấp hơn. Mã đứng giá không tính vào A hay D. Tỷ lệ trên 1 cho thấy mã tăng nhiều hơn mã giảm.

Cộng dồn chênh lệch từng phiên ra đường tăng giảm tích lũy. Đường này đi lên khi số mã tăng thường xuyên vượt số mã giảm.

Một cách đo khác là tỷ lệ mã đóng cửa trên đường trung bình giá 50 phiên. Cách này cho biết bao nhiêu phần thị trường đang ở xu hướng tăng trung hạn.

Ví dụ độ rộng phiên 26/10/2026

Dữ liệu đến phiên 26/10/2026. Trong 384 mã HOSE có giá hai phiên liên tiếp, kết quả như sau.

Chỉ tiêu	Giá trị
Mã tăng	106 (27,6%)
Mã giảm	205 (53,4%)
Mã đứng giá	73 (19,0%)
Chênh lệch A - D	-99
Tỷ lệ A / D	0,52
VN-Index	1.763,55 điểm, giảm 0,60%

Số mã giảm gần gấp đôi số mã tăng, khớp với việc chỉ số giảm. Theo cách đo thứ hai, 162 trong 382 mã, tức 42,4%, đóng cửa trên đường trung bình 50 phiên. Bản thân VN-Index đóng cửa 1.763,55 điểm, thấp hơn đường trung bình 50 phiên là 1.771,63 điểm.

Khi chỉ số tăng mà mã giảm

Phiên 22/10/2026 cho thấy điều ngược lại. VN-Index tăng 1,26% từ 1.738,67 lên 1.760,63 điểm, VN30 tăng 0,66%. Nhưng trong 395 mã HOSE, 149 mã tăng, 167 mã giảm và 79 mã đứng giá.

Minh họa Độ rộng thị trường: cảnh sàn giao dịch chứng khoán

Chỉ số tăng nhờ nhóm vốn hóa lớn, trong khi đa số cổ phiếu khác đi xuống. Chỉ số theo vốn hóa nên vài mã lớn đủ kéo cả chỉ số. Đây là dấu hiệu phân kỳ độ rộng, cho thấy đà tăng chưa lan đều.

Để so sánh, phiên 21/10/2026 VN-Index tăng 2,76% và độ rộng rất tốt: 246 mã tăng, 78 mã giảm trên 394 mã. Chỉ số tăng đi cùng nhiều mã tăng là đà tăng có nền rộng.

Độ rộng 21 phiên liên tiếp

Một phiên có thể lệch, nên hãy nhìn cả chuỗi. Cộng từng phiên từ 28/09/2026 đến 26/10/2026 trên HOSE: tổng lượt mã tăng 2.973, tổng lượt mã giảm 3.460, chênh lệch tích lũy âm 487. Chỉ 7 trong 21 phiên số mã tăng vượt số mã giảm.

Cùng thời gian, VN-Index đi từ 1.785,11 điểm ngày 25/09/2026 xuống 1.763,55 điểm, giảm 1,21%. Độ rộng yếu nhất quán với chỉ số đi xuống, dù mức giảm của chỉ số nhỏ hơn cảm giác của đa số cổ phiếu.

Đọc độ rộng thị trường là gì

Chỉ số và độ rộng cùng chiều là tín hiệu xác nhận. Chỉ số lên mà độ rộng không lên là phân kỳ, thường coi là dấu hiệu cảnh báo. Ngược lại, độ rộng cải thiện trước khi chỉ số tăng có thể báo hiệu thị trường tốt dần.

Nên dùng độ rộng cùng thanh khoản. Phiên có nhiều mã tăng nhưng khối lượng thấp là tăng thiếu lực. Độ rộng cũng giúp đọc nhóm cổ phiếu vốn hóa nhỏ, nơi chỉ số theo vốn hóa ít phản ánh.

Giới hạn của độ rộng thị trường

Thứ nhất, đếm mã không phân biệt mức tăng. Mã tăng 0,1% và mã tăng 6,9% đều được tính là một.

Thứ hai, HOSE có nhiều mã đứng giá, 73 mã trong ví dụ, làm số tăng và số giảm không cộng đủ thành bức tranh.

Thứ ba, số liệu phụ thuộc cách chọn tập mã. Tập có ETF, chứng quyền hay UPCoM sẽ cho kết quả khác. Bài này chỉ đếm cổ phiếu HOSE.

Thứ tư, độ rộng chỉ là thước đo hiện trạng, không dự báo.

Câu hỏi thường gặp

Độ rộng thị trường yếu có nghĩa chỉ số sẽ giảm không?

Không chắc. Đó là cảnh báo rằng đà tăng đang dựa vào ít mã. Chỉ số có thể tiếp tục tăng một thời gian trước khi điều chỉnh, hoặc không.

Nên dùng A - D hay A / D?

Cả hai cho cùng thông tin. Chênh lệch A - D dễ cộng dồn, còn tỷ lệ A / D dễ so giữa các thị trường có số mã khác nhau.

Độ rộng khác thanh khoản ở đâu?

Độ rộng đếm số mã tăng giảm. Thanh khoản đo giá trị tiền giao dịch. Hai khái niệm bổ sung cho nhau.

Vì sao chỉ số tăng mà nhiều mã giảm?

Chỉ số tính theo vốn hóa nên vài mã lớn tăng đủ kéo cả chỉ số lên, trong khi nhiều mã khác vẫn giảm, như phiên 22/10/2026.

Bài liên quan

Giá trần, giá sàn và giá tham chiếu quyết định mã nào tính tăng hay giảm, xem giá trần giá sàn giá tham chiếu là gì. Dòng tiền đo bằng thanh khoản cổ phiếu là gì. Chỉ số thị trường chung xem ở bài học VN-Index là gì. Ví dụ trên chỉ để minh hoạ cách tính, không phải khuyến nghị đầu tư.

Độ rộng thị trường là gì