Mua ETF trên sàn HOSE: từ lô chẵn đến lô lẻ và giá tham chiếu

Mua ETF trên sàn HOSE cũng giống mua cổ phiếu: bạn đặt lệnh qua tài khoản chứng khoán, lệnh khớp theo giá trên bảng điện. Điểm khác nằm ở vài con số riêng của chứng chỉ quỹ ETF, như đơn vị giao dịch, bước giá và giá tham chiếu. Bài này giải thích từng con số theo Quy chế niêm yết và giao dịch của HOSE.

Quy chế trích trong bài là Quyết định 22/QĐ-HĐTV ngày 16/03/2026 của Hội đồng thành viên Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam. Số liệu giá lấy từ dữ liệu giao dịch của HOSE, dữ liệu đến 02/10/2026.

Hai cách mua ETF HOSE

Thông tư 98/2020/TT-BTC chia giao dịch ETF làm hai tầng. Tầng sơ cấp là giao dịch hoán đổi giữa quỹ và thành viên lập quỹ. Tầng thứ cấp là giao dịch trên sở giao dịch chứng khoán.

Giao dịch hoán đổi dùng đơn vị là một lô chứng chỉ quỹ, tối thiểu 100.000 chứng chỉ (khoản 9 Điều 2). Người tham gia đổi một rổ cổ phiếu lấy lô chứng chỉ, hoặc ngược lại. Cách này dành cho thành viên lập quỹ và nhà đầu tư đáp ứng điều kiện trong Điều lệ quỹ.

Giao dịch thứ cấp thì đơn giản hơn. Theo Điều 44, nhà đầu tư đặt lệnh trên tài khoản chứng khoán của mình và tuân theo quy định giao dịch của Sở. Vì vậy, bài này chỉ nói về cách mua ETF trên sàn HOSE.

Lô chẵn 100 chứng chỉ và lô lẻ

Phụ lục kèm quy chế quy định đơn vị giao dịch khớp lệnh của chứng chỉ quỹ ETF là 100 chứng chỉ. Một lệnh lô chẵn có khối lượng tối đa 500.000 chứng chỉ. Giao dịch lô lẻ có khối lượng từ 1 đến 99 chứng chỉ.

Lấy chứng chỉ quỹ E1VFVN30 làm ví dụ. Giá đóng cửa ngày 02/10/2026 theo dữ liệu HOSE là 34.190 đồng. Một lô chẵn 100 chứng chỉ có giá khoảng 3.419.000 đồng. Lô lẻ 99 chứng chỉ có giá khoảng 3.384.810 đồng. Lệnh lô chẵn tối đa 500.000 chứng chỉ tương ứng khoảng 17,095 tỷ đồng.

Với lô lẻ, quy chế đặt ba điều kiện. Nhà đầu tư chỉ được nhập lệnh giới hạn (LO). Giá của lệnh lô lẻ không được dùng để xác định giá tham chiếu hay tính chỉ số. Chứng chỉ quỹ mới niêm yết thì chưa nhập được lô lẻ cho đến khi có giá từ kết quả khớp lệnh lô chẵn.

Đây là điểm hữu ích cho người có vốn nhỏ. Bạn không cần đủ 100 chứng chỉ mới mua được. Số vốn tối thiểu theo lý thuyết chỉ bằng giá của 1 chứng chỉ.

Giá tham chiếu, biên độ, bước giá

Giá tham chiếu của chứng chỉ quỹ ETF trong ngày giao dịch là giá đóng cửa của ngày giao dịch gần nhất trước đó (khoản 2 Điều 33). Đó là giá khớp trên sàn. Đó không phải giá trị tài sản ròng (NAV) của quỹ.

Biên độ dao động giá của ETF là cộng trừ 7% so với giá tham chiếu. Bước giá là 10 đồng ở mọi mức giá. Với cổ phiếu, bước giá tăng theo mức giá. Với ETF thì không.

Giá trần bằng giá tham chiếu cộng biên độ, làm tròn xuống theo bước giá. Giá sàn bằng giá tham chiếu trừ biên độ, làm tròn lên (Điều 32).

Áp dụng cho ví dụ E1VFVN30, giá tham chiếu cho phiên kế tiếp là 34.190 đồng. Biên độ 7% tương ứng 2.393,3 đồng. Giá trần là 36.580 đồng và giá sàn là 31.800 đồng sau khi làm tròn. Mỗi chiều chênh 2.390 đồng so với giá tham chiếu.

Ngày giao dịch đầu tiên của chứng chỉ quỹ ETF mới niêm yết có biên độ cộng trừ 20%. Giá tham chiếu ngày này do tổ chức niêm yết đề xuất (điểm a khoản 1 Điều 33).

Giờ giao dịch, lệnh mua ETF HOSE

HOSE giao dịch từ thứ Hai đến thứ Sáu, trừ ngày nghỉ theo Bộ luật Lao động. Chứng chỉ quỹ ETF dùng chung lịch phiên với cổ phiếu.

Phiên sáng mở bằng khớp lệnh định kỳ từ 09:00 đến 09:15. Sau đó khớp lệnh liên tục từ 09:15 đến 11:30. Nghỉ giữa phiên từ 11:30 đến 13:00. Phiên chiều khớp liên tục từ 13:00 đến 14:30, rồi khớp định kỳ đóng cửa từ 14:30 đến 14:45.

Loại lệnh cũng theo từng phiên. Phiên khớp lệnh định kỳ mở cửa nhận lệnh LO và lệnh ATO. Phiên khớp lệnh liên tục nhận lệnh LO và lệnh thị trường MTL. Phiên đóng cửa nhận lệnh LO và lệnh ATC. Giao dịch thỏa thuận chạy song song trong các khung 09:00 đến 11:30 và 13:00 đến 15:00.

Muốn hiểu kỹ hơn từng loại lệnh, đọc bài học các loại lệnh chứng khoán. Giờ giao dịch có thêm ở bài học giờ giao dịch chứng khoán Việt Nam.

Chi phí khi mua ETF trên sàn HOSE

Chi phí mua ETF trên sàn gồm hai phần cố định. Phần đầu là giá dịch vụ giao dịch mà Sở thu. Quyết định 1541/QĐ-BTC ngày 29/04/2025 đặt mức 0,018% giá trị giao dịch với chứng chỉ quỹ ETF tại HOSE. Mức với cổ phiếu là 0,027%.

Giả định bạn mua 10 lô, tức 1.000 chứng chỉ, ở giá 34.190 đồng. Giá trị lệnh là 34.190.000 đồng. Giá dịch vụ giao dịch theo mức 0,018% là khoảng 6.154 đồng. Phí môi giới do công ty chứng khoán của bạn công bố, nên bạn cần xem biểu phí của công ty đó.

Phần thứ hai là thuế khi bán. Luật Thuế thu nhập cá nhân 109/2025/QH15 đặt mức 0,1% trên giá chuyển nhượng chứng khoán mỗi lần bán (khoản 2 Điều 13). Với ví dụ trên, nếu bán lại ở cùng giá thì thuế khoảng 34.190 đồng. Cách áp dụng cụ thể cho chứng chỉ quỹ ETF bạn nên hỏi cơ quan thuế hoặc công ty chứng khoán.

Ngoài ra, ETF còn có phí quản lý nằm sẵn trong NAV. Khoản này trừ dần hằng năm và không hiện trên phiếu lệnh.

Các bước đặt lệnh mua ETF HOSE

Sau khi hiểu các con số, quy trình đặt lệnh gồm bốn bước.

1. Mở tài khoản chứng khoán và nạp tiền vào tài khoản.
2. Chọn mã chứng chỉ quỹ ETF và xem giá tham chiếu, giá trần, giá sàn trên bảng giá.
3. Chọn khối lượng theo lô chẵn hoặc lô lẻ, rồi chọn loại lệnh theo phiên đang diễn ra.
4. Kiểm tra thông tin trước khi gửi lệnh và theo dõi trạng thái khớp.

Bạn nên so giá trên sàn với NAV mà công ty quản lý quỹ công bố. Hai con số có thể lệch nhau vì giá sàn do cung cầu quyết định. Người mới cũng nên đọc bài học số tiền tối thiểu đầu tư chứng khoán để biết vốn cần chuẩn bị.

Nội dung để tham khảo, không phải khuyến nghị đầu tư.