ESG là gì

ESG là gì? Đó là bộ tiêu chí đánh giá một doanh nghiệp theo ba mặt: môi trường (Environmental), xã hội (Social) và quản trị (Governance). Nhà đầu tư dùng ESG để nhìn những rủi ro và cơ hội mà báo cáo tài chính truyền thống không phản ánh đầy đủ.

ESG là gì và gồm những gì

Chữ E nói về cách doanh nghiệp tác động đến môi trường. Các chỉ tiêu thường gặp là lượng phát thải khí nhà kính, mức tiêu thụ năng lượng và nước, xử lý chất thải.

Chữ S nói về con người. Các chỉ tiêu gồm an toàn lao động, đãi ngộ nhân viên, quan hệ với khách hàng và cộng đồng nơi doanh nghiệp hoạt động.

Chữ G nói về cách điều hành công ty. Các chỉ tiêu gồm cơ cấu hội đồng quản trị, quyền của cổ đông nhỏ, minh bạch thông tin và kiểm soát nội bộ. Phần này gắn chặt với bài quản trị công ty đại chúng.

Báo cáo thường niên của công ty niêm yết thường có phần về môi trường và xã hội. Một số doanh nghiệp công bố thêm báo cáo phát triển bền vững riêng.

Điểm ESG là gì, tính thế nào

Bên chấm điểm gán trọng số cho từng trụ cột theo ngành. Ngành sản xuất nặng thường cho trọng số môi trường cao hơn ngành dịch vụ. Điểm tổng là trung bình có trọng số:

Trong đó E, S, G là điểm từng trụ cột trên thang 100, và tổng ba trọng số $w_E + w_S + w_G$ bằng 1. Thang điểm và trọng số do mỗi bên chấm tự quy định, chưa có một chuẩn chung duy nhất.

Ví dụ chấm điểm ESG giả định

Giả định một công ty sản xuất có điểm E là 70, S là 60 và G là 80. Bên chấm đặt trọng số 40% cho môi trường, 30% cho xã hội và 30% cho quản trị. Đây là số giả định minh hoạ, không phải của doanh nghiệp thật.

Điểm ESG tổng là 70 trên 100. Nếu bên chấm khác đổi trọng số thành 20%, 30% và 50%, điểm tổng thành 14 + 18 + 40 = 72. Cùng doanh nghiệp, cùng điểm từng trụ cột, nhưng kết quả đã khác. Vì vậy nên đọc điểm thành phần thay vì chỉ nhìn điểm tổng.

ESG trong đầu tư là gì

Có ba cách phổ biến. Cách thứ nhất là loại trừ: không đầu tư vào ngành bị coi là gây hại, như than đá hay thuốc lá. Cách thứ hai là chọn lọc: ưu tiên doanh nghiệp có điểm ESG cao trong cùng ngành. Cách thứ ba là tương tác: cổ đông lớn làm việc với ban lãnh đạo để cải thiện thực hành ESG.

Nhiều quỹ ETF và quỹ mở công bố chiến lược theo ESG. Cấu trúc quỹ ETF xem ở bài ETF là gì.

ESG và cổ phiếu Việt Nam

Với thị trường chứng khoán Việt Nam, ESG liên quan tới ba điểm. Doanh nghiệp xuất khẩu phải đáp ứng yêu cầu môi trường và lao động của khách hàng nước ngoài. Doanh nghiệp muốn huy động vốn quốc tế chịu sức ép minh bạch cao hơn. Và rủi ro quản trị, như giao dịch với bên liên quan, từng là nguyên nhân của nhiều cú sụt giá cổ phiếu.

Rủi ro ESG cuối cùng cũng quay về chi phí: tiền phạt, chi phí tuân thủ và chi phí vốn.

Giới hạn của điểm ESG

Thứ nhất, dữ liệu tự công bố có thể thiếu hoặc khó so sánh. Doanh nghiệp công bố nhiều thường được điểm cao hơn doanh nghiệp công bố ít, dù thực tế chưa chắc tốt hơn.

Thứ hai, điểm ESG không đo giá trị cổ phiếu. Doanh nghiệp điểm cao vẫn có thể bị định giá quá đắt.

Thứ ba, hiện tượng greenwashing là doanh nghiệp quảng bá hình ảnh xanh nhiều hơn thực chất. Cần đối chiếu cam kết với số liệu đo được qua nhiều năm.

Nội dung trong bài chỉ để tham khảo, không phải khuyến nghị đầu tư.

Câu hỏi thường gặp