Doanh nghiệp dệt may kiếm tiền thế nào: gia công, tự mua nguyên liệu, làm trọn chuỗi

Doanh nghiệp dệt may kiếm tiền thế nào: gia công, tự mua nguyên liệu, làm trọn chuỗi

Cổ phiếu dệt may là nhóm mà biên lợi nhuận phụ thuộc vào cách doanh nghiệp đặt mình trong chuỗi cung ứng. Cùng may một chiếc áo, người nhận gia công và người tự mua vải thu về những con số khác hẳn nhau.

Bài này mô tả ba mô hình rồi đặt bảy mã lên cùng một bảng. Số liệu đến 02/10/2026, tính bốn quý tới quý 2/2026. Bảy mã gồm TNG, MSH, VGT, TCM, HTG, STK và PPH.

Cổ phiếu dệt may, ba mô hình

Mô hình thứ nhất là gia công. Khách hàng cấp vải và phụ liệu, nhà máy may theo mẫu rồi lấy tiền công. Doanh thu nhỏ vì không gồm giá vải, nhưng vốn lưu động ít và rủi ro giá nguyên liệu thấp.

Mô hình thứ hai là tự mua nguyên liệu, thường gọi là FOB. Nhà máy tự mua vải, phụ liệu, may xong giao hàng lên tàu. Doanh thu lớn hơn vì có giá vải. Đổi lại, tồn kho nguyên liệu và giá vải trở thành rủi ro. Tài liệu đại hội cổ đông của TNG có nhắc tới việc ký được đơn hàng FOB trái vụ.

Mô hình thứ ba là làm trọn chuỗi. Doanh nghiệp tự làm sợi, dệt, nhuộm rồi may. Biên gộp có thể cao hơn vì giữ lại lãi của nhiều khâu. Đổi lại, vốn đầu tư nhà máy lớn và vay nợ thường cao.

Kho dữ liệu của bài không ghi mã nào đi theo mô hình nào. Cách xác định là đọc thuyết minh doanh thu và báo cáo thường niên của từng công ty.

Số liệu bảy mã cổ phiếu dệt may

Nguồn: BCTC hợp nhất các mã trong bảng · HODL.VN, 4 quý tới Q2/2026.

Biên gộp trải từ 11,7% ở Hòa Thọ đến 21,8% ở May Sông Hồng. Khoảng cách gần 10 điểm % trong cùng một ngành cho thấy mô hình và cơ cấu khách hàng quan trọng hơn tên ngành.

Từ lãi gộp đến lợi nhuận

Biên gộp chưa nói hết. Từ lãi gộp xuống lợi nhuận trước thuế còn ba lớp: chi phí bán hàng và quản lý, tài chính ròng, và phần lãi từ công ty liên kết.

Nguồn: BCTC hợp nhất các mã trong bảng · HODL.VN, 4 quý tới Q2/2026, đơn vị tỷ đồng. Lợi nhuận hoạt động là lãi gộp trừ chi phí bán hàng và quản lý. Cột lợi nhuận khác nhỏ nên không liệt kê, tổng các cột có thể lệch vài đơn vị.

Ba điểm nổi lên.

Thứ nhất, Tập đoàn Dệt May Việt Nam có 719 tỷ đồng từ công ty liên kết, bằng 41,3% lợi nhuận trước thuế. Ở Phong Phú, phần này là 367 tỷ đồng, bằng 65,3%. Với hai mã này, lợi nhuận phụ thuộc vào công ty mà họ góp vốn, không chỉ vào nhà máy của chính mình.

Thứ hai, TNG chịu tài chính ròng âm 217 tỷ đồng, tức 30,6% lợi nhuận hoạt động bị chi phí vốn lấy đi. Thứ ba, Sợi Thế Kỷ có lợi nhuận hoạt động dương 128 tỷ đồng nhưng tài chính ròng âm 147 tỷ đồng, nên lỗ trước thuế.

Với VGT, lợi nhuận hoạt động 980 tỷ đồng chiếm 56,2%. Công ty liên kết chiếm 41,3%. Tài chính và lợi nhuận khác chiếm 44 tỷ đồng, tức 2,5%.

Đọc cổ phiếu dệt may: ba câu hỏi

1. Biên gộp bốn quý là bao nhiêu, và mã đó nhận gia công hay tự mua nguyên liệu.
2. Lợi nhuận trước thuế còn lại gì sau chi phí vốn và sau phần liên kết.
3. Tồn kho và phải thu có tăng nhanh hơn doanh thu không.

Muốn nắm cấu trúc một bộ báo cáo trước khi so các mã, xem cấu trúc báo cáo tài chính. Thuật ngữ trong thuyết minh tra ở danh sách thuật ngữ báo cáo tài chính.

Nội dung trên để tham khảo, không phải khuyến nghị đầu tư.