Vấn đề kiểm toán chủ yếu KAM là gì

Triều Tô5 phút đọc
Nội dung bài7 phần
  1. Vấn đề kiểm toán chủ yếu KAM
  2. Vấn đề kiểm toán chủ yếu viết gì
  3. Ví dụ đọc vấn đề kiểm toán chủ yếu
  4. KAM khác ý kiến kiểm toán
  5. Giới hạn khi đọc KAM
  6. Câu hỏi thường gặp
  7. Bài học tiếp theo

Vấn đề kiểm toán chủ yếu (Key Audit Matters, viết tắt KAM) là gì? Đó là những vấn đề mà kiểm toán viên cho là quan trọng nhất trong cuộc kiểm toán báo cáo tài chính kỳ này, được nêu riêng trong báo cáo kiểm toán kèm cách kiểm toán viên đã xử lý.

Điểm chính

  • KAM là phần mô tả khoản mục hay ước tính rủi ro cao nhất, giúp người đọc biết nên soi kỹ chỗ nào trong báo cáo tài chính.
  • KAM không phải ý kiến ngoại trừ. Báo cáo có KAM vẫn có thể là ý kiến chấp nhận toàn phần.
  • Mỗi KAM thường gồm ba ý: vì sao quan trọng, kiểm toán viên làm gì, và khoản mục liên quan nằm ở đâu trong thuyết minh.

Vấn đề kiểm toán chủ yếu KAM

Khi đọc báo cáo kiểm toán, phần nhiều người chỉ nhìn đoạn kết luận. KAM nằm ngay sau đoạn cơ sở ý kiến và cho thấy những chỗ kiểm toán viên phải dành nhiều công sức nhất.

Theo chuẩn mực kiểm toán về trao đổi KAM (VSA 701, dựa trên ISA 701 của quốc tế), kiểm toán viên chọn KAM từ các vấn đề đã trao đổi với bộ phận quản trị. Tiêu chí chọn là mức độ quan trọng với cuộc kiểm toán. Thường là khoản mục có rủi ro sai sót trọng yếu cao, phải dùng nhiều xét đoán hoặc ước tính, hoặc có giao dịch bất thường trong kỳ.

Quy định áp dụng KAM theo loại đơn vị và loại ý kiến khác nhau. Cần xem chuẩn mực đang có hiệu lực. Trên thực tế, KAM hay xuất hiện ở báo cáo kiểm toán của công ty niêm yết.

Vấn đề kiểm toán chủ yếu viết gì

Một đoạn KAM điển hình có ba phần.

  • Mô tả vấn đề và lý do được chọn, ví dụ ghi nhận doanh thu phức tạp hoặc ước tính dự phòng phụ thuộc xét đoán.
  • Cách kiểm toán viên xử lý: kiểm tra kiểm soát nội bộ, gửi thư xác nhận, thử nghiệm chi tiết, đánh giá giả định của ban giám đốc.
  • Tham chiếu tới thuyết minh báo cáo tài chính liên quan.

Những KAM hay gặp ở doanh nghiệp Việt Nam là ghi nhận doanh thu, dự phòng phải thu khó đòi, giá trị hàng tồn kho, đánh giá tài sản dở dang, giao dịch với bên liên quan. Với ngân hàng thường là trích lập dự phòng rủi ro tín dụng.

Minh họa Vấn đề kiểm toán chủ yếu KAM: cảnh quầy thuế và phòng kế toán

Ví dụ đọc vấn đề kiểm toán chủ yếu

Ví dụ dưới đây là giả định minh hoạ cho một doanh nghiệp sản xuất có tổng tài sản 10.000 tỷ đồng.

Khoản mục

Số dư giả định (tỷ đồng)

Tỷ trọng tổng tài sản

Phải thu khách hàng

1.800

18,0%

Hàng tồn kho

2.500

25,0%

Tài sản dở dang

1.200

12,0%

Giả sử báo cáo kiểm toán nêu hai KAM: hàng tồn kho và phải thu khách hàng. Hàng tồn kho chiếm 25,0% tổng tài sản và cần ước tính giá trị thực hiện được. Phải thu chiếm 18,0% và cần ước tính khả năng thu hồi. Cả hai phụ thuộc xét đoán của ban giám đốc.

Người đọc nên làm ba việc. Mở thuyết minh về hai khoản này, xem có trích lập dự phòng không. So số ngày tồn kho (DIO) và kỳ thu tiền với các kỳ trước. Xem KAM kỳ này có khác kỳ trước không, vì KAM mới xuất hiện là dấu hiệu có điều gì thay đổi.

Tỷ trọng lớn không tự động thành KAM, và KAM cũng không chỉ chọn theo quy mô. Một ước tính nhỏ nhưng nhiều xét đoán vẫn có thể thành KAM.

KAM khác ý kiến kiểm toán

KAM và ý kiến kiểm toán là hai thứ khác nhau.

Ý kiến kiểm toán là kết luận về việc báo cáo có trung thực hợp lý không. Có bốn loại: chấp nhận toàn phần, ngoại trừ, trái ngược và từ chối đưa ra ý kiến. KAM chỉ là phần mô tả thêm, không thay đổi ý kiến.

Báo cáo ý kiến chấp nhận toàn phần vẫn có thể có vài KAM. Điều đó không có nghĩa báo cáo tài chính có sai phạm. Ngược lại, nếu báo cáo có ý kiến ngoại trừ, nội dung ngoại trừ nằm ở đoạn riêng chứ không nằm trong KAM.

Minh họa Vấn đề kiểm toán chủ yếu KAM: cảnh quầy thuế và phòng kế toán

Giới hạn khi đọc KAM

Thứ nhất, KAM mô tả vấn đề, không chấm điểm. Không có thang đo cho biết KAM nào rủi ro hơn.

Thứ hai, ngôn ngữ KAM nhiều khi khuôn mẫu. Hai công ty cùng ngành có thể có KAM giống nhau.

Thứ ba, KAM không thay thế việc đọc thuyết minh báo cáo tài chính và chính sách kế toán.

Với nhà đầu tư cổ phiếu, KAM là lối vào nhanh để biết rủi ro chất lượng lợi nhuận nằm ở đâu. Nội dung bài chỉ để tham khảo, không phải khuyến nghị đầu tư.

Câu hỏi thường gặp

KAM có phải là lỗi của doanh nghiệp không?

Không. KAM là vấn đề quan trọng với cuộc kiểm toán, không phải kết luận về sai phạm.

Một báo cáo kiểm toán có bao nhiêu KAM?

Không cố định. Số lượng phụ thuộc đơn vị được kiểm toán và đánh giá của kiểm toán viên, thường vài vấn đề.

KAM ở đâu trong báo cáo kiểm toán?

KAM nằm trong mục riêng, thường sau đoạn cơ sở ý kiến và trước phần trách nhiệm của ban giám đốc.

Bài học tiếp theo

Muốn hiểu bối cảnh rộng hơn, đọc thêm bài ý kiến ngoại trừ, loại ý kiến kiểm toán đứng ngoài phần KAM.

KAM

Duyệt bởi Ban biên tập HODL.VN · Cập nhật 29/10/2026

Black Friday · đến hết 29/11

Gói năm Loyalty giảm 50%

Beginner giảm 30%. Cả hai được tặng thêm 1 tháng dùng khi mua gói năm trên web.

Watchlist

Đang tải…