Số ngày thu tiền bình quân DSO là gì

Triều Tô5 phút đọc
Nội dung bài8 phần
  1. Số ngày thu tiền bình quân là gì
  2. Công thức tính DSO
  3. Ví dụ số ngày thu tiền bình quân
  4. Đọc số ngày thu tiền bình quân
  5. Giới hạn của DSO
  6. Vì sao cổ phiếu cần biết điều này
  7. Câu hỏi thường gặp
  8. Học tiếp

Số ngày thu tiền bình quân DSO là gì? Đó là số ngày trung bình doanh nghiệp cần để thu được tiền sau khi bán hàng chịu, viết tắt từ chữ Days Sales Outstanding. DSO càng thấp, tiền về túi doanh nghiệp càng nhanh.

Điểm chính

  • DSO bằng phải thu bình quân chia doanh thu thuần, nhân số ngày của kỳ. Kỳ một năm thường lấy 365 ngày.
  • DSO là cách đổi vòng quay khoản phải thu sang số ngày, dễ so với điều khoản bán chịu của doanh nghiệp.
  • Đọc DSO theo xu hướng nhiều kỳ và so với doanh nghiệp cùng ngành. Một con số đứng một mình ít nói được điều gì.

Số ngày thu tiền bình quân là gì

Khi doanh nghiệp bán chịu, doanh thu ghi ngay nhưng tiền về sau. Khoảng chờ đó nằm trong khoản phải thu trên bảng cân đối kế toán.

Minh họa Số ngày thu tiền bình quân DSO: cảnh quầy thuế và phòng kế toán

DSO đo khoảng chờ trung bình ấy bằng ngày. Nếu DSO là 50, nghĩa là bình quân cần 50 ngày để biến doanh thu thành tiền.

Đây là một thành phần của chu kỳ vốn lưu động. Cùng với số ngày tồn kho và số ngày trả tiền, nó tạo nên chu kỳ chuyển đổi tiền mặt (Cash Conversion Cycle).

Công thức tính DSO

DSO=Phải thu bình quânDoanh thu thuần×Số ngày trong kỳ\text{DSO} = \dfrac{\text{Phải thu bình quân}}{\text{Doanh thu thuần}} \times \text{Số ngày trong kỳ}

Trong đó phải thu bình quân là trung bình của phải thu đầu kỳ và cuối kỳ. Với kỳ một năm, số ngày lấy 365 ngày. Với một quý, lấy khoảng 90 ngày.

Nên dùng doanh thu thuần, và nếu có thể thì phải thu thương mại, để tránh lẫn khoản phải thu khác không liên quan bán hàng.

DSO cũng bằng số ngày trong kỳ chia vòng quay phải thu. Hai chỉ số đi cùng nhau, xem thêm vòng quay khoản phải thu.

Ví dụ số ngày thu tiền bình quân

Số liệu giả định minh hoạ, đơn vị tỷ đồng. Phải thu đầu năm 180, cuối năm 220, doanh thu thuần cả năm 1.460.

Phải thu bình quân là (180 + 220) / 2 = 200. DSO là 200 / 1.460 × 365 = 50 ngày.

Cùng số liệu đó, vòng quay phải thu là 1.460 / 200 = 7,3 lần. Chia 365 cho 7,3 cũng ra 50 ngày. Hai cách cho cùng kết quả.

Giả sử điều khoản bán chịu trong hợp đồng là 45 ngày. DSO 50 ngày cho thấy khách trả chậm hơn 5 ngày so với thoả thuận. Chênh lệch nhỏ thì bình thường, chênh lệch lớn kéo dài thì cần hỏi nguyên nhân.

Năm sau, nếu phải thu bình quân tăng lên 260 trong khi doanh thu vẫn 1.460, DSO thành 65 ngày. Doanh nghiệp bị chiếm dụng thêm 15 ngày vốn, tương đương khoảng 60 tỷ đồng phải thu tăng thêm.

Đọc số ngày thu tiền bình quân

Ba cách đọc thường dùng.

Cách thứ nhất là xem xu hướng. DSO tăng đều qua nhiều kỳ là dấu hiệu thu tiền chậm lại. Cách thứ hai là so với điều khoản bán chịu. Cách thứ ba là so với doanh nghiệp cùng ngành, vì mỗi ngành có tập quán thanh toán khác.

DSO thấp không phải lúc nào cũng tốt. Doanh nghiệp siết bán chịu quá chặt có thể mất doanh thu. DSO cao cũng chưa chắc xấu nếu khách hàng lớn, uy tín và ngành có chu kỳ thanh toán dài.

Điều cần cảnh giác là DSO tăng nhanh bất thường khi doanh thu cuối kỳ cũng tăng vọt. Đó có thể là dấu hiệu ghi nhận doanh thu sớm.

Giới hạn của DSO

Thứ nhất, doanh thu theo mùa làm DSO nhiễu. Nếu bán nhiều vào cuối kỳ, phải thu cuối kỳ cao, nhưng phải thu bình quân hai điểm thời gian không phản ánh đúng. Dùng phải thu trung bình các quý sẽ tốt hơn.

Thứ hai, doanh thu có thuế giá trị gia tăng và phải thu thì thường có. Tuỳ cách trình bày mà tử số và mẫu số lệch nhau. Cần thống nhất cách lấy số.

Thứ ba, ngành xây dựng và bất động sản có doanh thu ghi theo tiến độ và phải thu theo tiến độ hợp đồng, nên DSO ít có ý nghĩa so sánh.

Thứ tư, ngân hàng và công ty chứng khoán không dùng DSO theo nghĩa thông thường.

Vì sao cổ phiếu cần biết điều này

Doanh nghiệp bán chịu nhiều phải tự bỏ vốn lưu động chờ khách trả. Khi DSO dài ra, dòng tiền bị bó lại dù lợi nhuận kế toán vẫn đẹp. Đó là lý do nhà đầu tư cổ phiếu luôn xem DSO cạnh khoản phải thu và dòng tiền kinh doanh.

Minh họa Số ngày thu tiền bình quân DSO: cảnh quầy thuế và phòng kế toán

Ví dụ trong bài chỉ để minh hoạ cách tính, không phải khuyến nghị đầu tư.

Câu hỏi thường gặp

DSO bao nhiêu ngày là hợp lý?

Không có con số chung. Mỗi ngành có tập quán khác nhau. Nên so với điều khoản bán chịu và doanh nghiệp cùng ngành.

DSO tăng có phải doanh nghiệp gặp khó không?

Chưa chắc. Có thể do mở rộng bán chịu để tăng doanh thu. Nếu DSO tăng kèm dòng tiền yếu thì đáng theo dõi.

DSO khác vòng quay khoản phải thu thế nào?

Hai chỉ số cùng đo một việc. Vòng quay tính bằng lần, DSO tính bằng ngày.

Học tiếp

Xem tiếp vòng quay khoản phải thu, chu kỳ chuyển đổi tiền mặt và khoản phải thu. Học sâu: chất lượng dòng tiền.

DSO

Duyệt bởi Ban biên tập HODL.VN · Cập nhật 29/10/2026

Black Friday · đến hết 29/11

Gói năm Loyalty giảm 50%

Beginner giảm 30%. Cả hai được tặng thêm 1 tháng dùng khi mua gói năm trên web.

Watchlist

Đang tải…