Số ngày tồn kho bình quân DIO là gì

Triều Tô5 phút đọc
Nội dung bài7 phần
  1. Số ngày tồn kho DIO là gì
  2. Ví dụ số ngày tồn kho bình quân
  3. Đọc số ngày tồn kho bình quân
  4. DIO trong chu kỳ tiền mặt
  5. Giới hạn của chỉ số DIO
  6. Câu hỏi thường gặp
  7. Bài học tiếp theo

Số ngày tồn kho bình quân (Days Inventory Outstanding, viết tắt DIO) là gì? Đó là số ngày trung bình hàng nằm trong kho trước khi bán ra, tính bằng hàng tồn kho bình quân chia giá vốn hàng bán rồi nhân 365.

Điểm chính

  • DIO là cách đổi vòng quay hàng tồn kho sang đơn vị ngày, dễ hình dung hơn số vòng.
  • DIO dài nghĩa là vốn nằm trong hàng lâu hơn. Nhưng ngưỡng hợp lý khác nhau rất xa giữa các ngành.
  • DIO là một mảnh của chu kỳ chuyển đổi tiền mặt, ghép cùng số ngày thu tiền và số ngày trả tiền.

Số ngày tồn kho DIO là gì

Doanh nghiệp mua nguyên vật liệu, sản xuất, lưu kho rồi mới bán. Mỗi ngày hàng nằm yên là một ngày vốn bị giữ lại. DIO đo khoảng thời gian đó bằng một con số.

Minh họa Số ngày tồn kho bình quân DIO: cảnh quầy thuế và phòng kế toán
DIO=Hàng tồn khobqGiá vốn hàng bán×365\text{DIO} = \dfrac{\text{Hàng tồn kho}_{\text{bq}}}{\text{Giá vốn hàng bán}} \times 365

Trong đó: hàng tồn kho bq là trung bình của số đầu kỳ và cuối kỳ, giá vốn hàng bán lấy cho đủ một năm hoặc bốn quý gần nhất.

DIO chính là 365 chia cho vòng quay hàng tồn kho. Vòng quay 6 lần một năm tương đương khoảng 61 ngày. Hai cách nói cùng một ý. Con số ngày thường dễ trao đổi hơn khi so với kỳ thu tiền và kỳ trả tiền.

Giá vốn là mẫu số vì hàng tồn kho được ghi theo giá vốn. Dùng doanh thu làm mẫu số sẽ lẫn cả phần lợi nhuận gộp, làm DIO ngắn đi so với thực tế.

Ví dụ số ngày tồn kho bình quân

Ví dụ dưới đây là giả định minh hoạ cho một doanh nghiệp sản xuất, không phải số liệu của công ty nào.

Bước

Số liệu (tỷ đồng)

Giá vốn hàng bán cả năm

1.825

Hàng tồn kho đầu năm

260

Hàng tồn kho cuối năm

340

Tồn kho bình quân = (260 + 340) / 2

300

Giá vốn bình quân mỗi ngày = 1.825 / 365

5

DIO = 300 / 5

60 ngày

Vòng quay = 1.825 / 300

6,08 vòng

Doanh nghiệp này giữ hàng trung bình 60 ngày trước khi bán. Giả sử cuối năm sau, tồn kho tăng lên 440 trong khi giá vốn không đổi. Tồn kho bình quân thành 350 và DIO là 70 ngày. DIO dài thêm 10 ngày, tức tăng khoảng 16,7%, và có thêm 50 tỷ đồng vốn nằm trong kho.

Trường hợp khác: tồn kho giữ 300 nhưng giá vốn giảm 10% còn 1.642,5. DIO khi đó là 66,7 ngày. Hàng không nhiều lên, nhưng bán chậm đi nên số ngày cũng dài ra.

Đọc số ngày tồn kho bình quân

Ngành bán lẻ thực phẩm tươi cần DIO rất ngắn vì hàng hỏng nhanh. Ngành đóng tàu hay bất động sản có thể có DIO tính bằng năm vì sản phẩm làm lâu. So DIO của hai ngành này với nhau là so sai.

Cách đọc hợp lý là đặt DIO cạnh ba mốc:

  • Chính doanh nghiệp qua nhiều kỳ, để thấy xu hướng.
  • Doanh nghiệp cùng ngành, cùng mô hình kinh doanh.
  • Chu kỳ mùa vụ, vì cuối quý có thể trữ hàng cho đợt bán lớn.

DIO tăng liên tục khi doanh thu không tăng là tín hiệu cần xem kỹ. Nguyên nhân có thể là hàng bán chậm, tồn kho lỗi thời, hoặc doanh nghiệp chủ động trữ nguyên liệu khi giá đầu vào thấp. Phải đọc thuyết minh để biết lý do.

DIO ngắn không phải lúc nào cũng tốt. Tồn kho quá mỏng có thể làm doanh nghiệp đứt hàng, mất đơn.

DIO trong chu kỳ tiền mặt

DIO ghép với số ngày thu tiền khách hàng (DSO) và số ngày trả tiền nhà cung cấp (DPO) thành Cash Conversion Cycle. Công thức là DIO cộng DSO trừ DPO. Chi tiết nằm ở bài chu kỳ chuyển đổi tiền mặt.

Minh họa Số ngày tồn kho bình quân DIO: cảnh quầy thuế và phòng kế toán

Với DIO 60 ngày, DSO giả định 40 ngày và DPO giả định 48 ngày, chu kỳ là 52 ngày. Đó là thời gian doanh nghiệp phải tự tìm nguồn vốn từ lúc trả tiền hàng đến lúc thu tiền bán. Muốn rút ngắn, doanh nghiệp có thể giảm DIO bằng cách quản lý tồn kho chặt hơn.

Với nhà đầu tư cổ phiếu, DIO tăng kéo dài thường báo trước áp lực dòng tiền kinh doanh và nhu cầu vay vốn lưu động. Nếu hàng tồn kho phải trích lập dự phòng giảm giá, lợi nhuận cũng bị ảnh hưởng.

Giới hạn của chỉ số DIO

Thứ nhất, bình quân hai điểm đầu và cuối kỳ có thể che biến động giữa kỳ. Doanh nghiệp theo mùa nên dùng bình quân bốn quý.

Minh họa Số ngày tồn kho bình quân DIO: cảnh quầy thuế và phòng kế toán

Thứ hai, cách tính giá trị tồn kho (nhập trước xuất trước, bình quân gia quyền) làm DIO khác nhau giữa các công ty. Cần đọc chính sách kế toán.

Thứ ba, ngân hàng, công ty chứng khoán và bảo hiểm không có hàng tồn kho theo nghĩa thông thường nên không dùng DIO.

Ví dụ trong bài chỉ để minh hoạ cách tính, không phải khuyến nghị đầu tư.

Câu hỏi thường gặp

DIO bao nhiêu ngày là hợp lý?

Không có ngưỡng chung. Mức hợp lý phụ thuộc ngành, mô hình kinh doanh và mùa vụ, nên cần so với doanh nghiệp cùng ngành.

DIO khác vòng quay hàng tồn kho thế nào?

Hai chỉ số cùng đo tốc độ bán hàng tồn kho. Vòng quay tính bằng số lần, còn DIO tính bằng ngày, bằng 365 chia cho vòng quay.

Vì sao dùng giá vốn mà không dùng doanh thu?

Hàng tồn kho ghi theo giá vốn, nên mẫu số cùng giá vốn mới so sánh được. Doanh thu có thêm phần lợi nhuận gộp.

DIO tăng có luôn là xấu không?

Không. Doanh nghiệp có thể chủ động trữ hàng trước mùa bán hoặc khi giá đầu vào thấp. Cần xem cùng doanh thu và dòng tiền.

Bài học tiếp theo

Chỉ số đi cùng DIO là số ngày trả tiền bình quân DPO. Khái niệm nền nằm ở vốn lưu động.

DIO

Duyệt bởi Ban biên tập HODL.VN · Cập nhật 29/10/2026

Black Friday · đến hết 29/11

Gói năm Loyalty giảm 50%

Beginner giảm 30%. Cả hai được tặng thêm 1 tháng dùng khi mua gói năm trên web.

Watchlist

Đang tải…