Flash Crash là gì? Giải ngố và Top 11 cú sập thị trường
Nội dung bài13 phần
- Bảng nội dung
- Flash Crash là gì?
- Giải ngố flash crash
- Lịch sử Top 11 cú sập thị trường
- 2025: Flash Crash toàn cầu vì thuế của Trump
- 2020: Flash Crash COVID-19
- 2019: Flash Crash của đồng Yên Nhật.
- 2017: Ethereum Flash Crash
- 2016: Brexit Flash Crash (GBP)
- 2015: Frankenshock, hoặc Flash Crash Swiss Franc (CHF)
- 2013: Hoax Twitter Flash Crash
- 2010: Flash Crash NYSE
- Bài học từ Flash Crash
Flash Crash trên thị trường tài chính là một sự kiện rất hiếm xảy ra. Những ngày đầu năm 2025, các Traders trên toàn thế giới đã chứng kiến một vụ Flash Crash không tưởng diễn ra trên toàn cầu sau khi Tổng thống Trump quyết định áp thuế đối ứng tới các đối tác thương mại của Hoa Kỳ.
Hậu quả là nhiều thị trường chứng khoán lớn như Hàn Quốc, Nhật Bản, Đài Loan đã buộc phải kích hoạt cơ chế ngắt mạch thị trường - circuit breaker để bào về nhà đầu tư.
Vậy Flash Crash là gì? Nguyên nhân gây ra Flash Crash trên thị trường tài chính
Video giải ngố của Tô Triều đi qua 11 cú sập thị trường, từ Dow Jones năm 2010 đến chứng khoán Việt Nam ngày 09/03/2026:
Bảng nội dung
- Flash Crash là gì?
- Giải ngố flash crash
- Lịch sử Top 11 cú sập thị trường
- 2025: Flash Crash toàn cầu vì thuế của Trump
- 2020: Flash Crash COVID-19
- 2019: Flash Crash của đồng Yên Nhật
- 2017: Ethereum Flash Crash
- 2016: Brexit Flash Crash (GBP)
- 2015: Frankenshock, hoặc Flash Crash Swiss Franc (CHF)
- 2013: Hoax Twitter Flash Crash
- 2010: Flash Crash NYSE
- Bài học từ Flash Crash
Flash Crash là gì?
Flash Crash là một sự cố gây ra sự sụt giảm rất nhanh, sâu và biến động của giá diễn ra trong một khoảng thời gian cực kỳ ngắn. Một sự cố flash thường xuất phát từ các giao dịch được thực hiện bởi giao dịch black-box, kết hợp với giao dịch tần suất cao, có tốc độ và kết nối với nhau có thể dẫn đến mất mát và thu hồi hàng tỷ đô la trong vài phút hoặc thậm chí vài giây.
Giải ngố flash crash
Hãy nhớ lại cảm giác những năm 2000 ở quê: cả làng đang có điện, bỗng mất điện trong đêm, rồi bất ngờ có điện lại. Flash crash là như vậy: giá rơi rất sâu, rất nhanh rồi hồi lại gần như ngay. Khác với sập thường, khi giá rơi xuống rồi nằm đó.
Qua 11 cú sập ở bảng bên dưới, có ba cơ chế lặp đi lặp lại.
1. Đòn bẩy dây chuyền. Ký quỹ là số tiền phải giữ lại để được vay. Khi sàn nâng ký quỹ, người vay nhiều phải bỏ thêm tiền, không có thì bị bán lệnh. Bán thì giá rơi, giá rơi thì lại có người chạm vạch bị bán, như một hàng domino. Ở thị trường Việt Nam gọi là bán giải chấp. Ví dụ: ngày 30/01/2026 sàn CME nâng ký quỹ vàng từ 6% lên 8%, bạc từ 11% lên 15%; trong ba phiên vàng mất 21,3%.
2. Thanh khoản mỏng. Thanh khoản là số người sẵn sàng mua và bán ở mỗi mức giá. Ban đêm và ngày lễ, thị trường như chợ vắng, chỉ cần một người cố bán tống là giá rơi. Ví dụ: ngày 03/01/2019 Nhật nghỉ Tết, cặp USD/JPY rơi gần 4% trong vài phút; tháng 10/2016 đồng bảng Anh rơi khoảng 9% trong vài chục giây.
3. Tin tức đổi luật chơi. Tin không cần giả, chỉ cần đủ bất ngờ để hàng nghìn lệnh tự động cùng bấm bán. Ví dụ: tin giả trên Twitter năm 2013, ngân hàng trung ương Thụy Sĩ bỏ mức trần đồng franc năm 2015, Nhật nâng lãi suất năm 2024.
Lệnh dừng lỗ là bức tường hay cái cửa? Khi giá rơi nhanh, không có ai mua đúng mức đã đặt. Lệnh vẫn khớp nhưng khớp ở chỗ tệ hơn nhiều, nên lệnh dừng lỗ không phải là bức tường mà là cái cửa, và lúc chợ vắng thì cửa mở rất rộng. Ba câu nên tự hỏi trước khi bấm lệnh:
- Nếu giá rơi 10% trong một giờ, tài khoản bị sàn tự bán ở đâu? Đòn bẩy càng cao thì điểm bị bán càng gần.
- Mình đang giao dịch vào giờ nào: đêm khuya, ngày lễ hay ngay trước tin lớn?
- Lệnh dừng lỗ có thể khớp xa mức đặt bao nhiêu?
Lịch sử Top 11 cú sập thị trường
Mười một cú sập thị trường từ 2010 đến 2026 trong video, xếp theo thời gian. Mức rơi tính theo giá cao nhất và thấp nhất trong phiên với vàng, bạc, bitcoin và tỷ giá; theo giá đóng cửa với các chỉ số.
Thời điểm | Thị trường | Mức rơi | Diễn biến | Cơ chế |
|---|---|---|---|---|
06/05/2010 | Dow Jones | −998,5 điểm trong vài phút (khoảng −9%) | Một lệnh bán rất lớn, khoảng 4 tỷ đô, rơi vào lúc người mua rút bớt; máy tự động bán thêm. Chỉ số hồi lại gần hai phần ba ngay trong phiên | Thanh khoản mỏng |
23/04/2013 | Dow Jones | −143 điểm, hơn 100 tỷ đô vốn hoá bốc hơi | Tài khoản Twitter của hãng tin AP bị hack, đăng tin giả Tổng thống Obama bị thương. Hồi lại sau vài phút | Tin tức |
15/01/2015 | EUR/CHF | Gần −20% trong một ngày (1,20 xuống 0,965) | Ngân hàng Quốc gia Thụy Sĩ bỏ mức trần cho đồng franc; có công ty môi giới ngoại hối phá sản | Tin tức, chính sách |
07/10/2016 | GBP/USD | Khoảng −9% trong vài chục giây | Ngân hàng Thanh toán Quốc tế kết luận không có một thủ phạm: giờ mỏng, lệnh lớn, máy bán theo | Thanh khoản mỏng |
03/01/2019 | USD/JPY | Khoảng −3,9% trong vài phút (108,87 xuống 104,66) | Nhật nghỉ Tết; Apple cảnh báo lợi nhuận giảm sau giờ đóng cửa của Mỹ | Thanh khoản mỏng |
05/08/2024 | Nikkei 225, VIX | Nikkei −12,4% trong một phiên; VIX lên 65,7 trong phiên | Nhật nâng lãi suất, đồng yên mạnh lên, nhà đầu tư vay yên giá rẻ buộc phải bán tài sản (carry trade) | Đòn bẩy dây chuyền |
03/04/2025 | Chứng khoán Việt Nam, toàn cầu | Chứng khoán Việt Nam −6,7% trong một phiên (1.229,84 điểm), phiên 07/04 giảm thêm 6,4% | Mỹ công bố thuế đối ứng 46% với hàng Việt Nam | Tin tức |
10/10/2025 | Bitcoin, Ethereum | Bitcoin từ 122.550$ xuống 102.000$; Ethereum −21%; khoảng 19 tỷ đô vị thế bị thanh lý | Tổng thống Trump công bố thuế 100% với hàng Trung Quốc | Đòn bẩy dây chuyền |
29/01–02/02/2026 | Vàng, bạc, vàng SJC | Vàng −21,3% (5.598 xuống 4.403$); bạc −41%; SJC −12,4% (189,6 xuống 166 triệu đồng/lượng) | Sàn CME nâng ký quỹ vàng từ 6% lên 8%, bạc từ 11% lên 15% | Đòn bẩy dây chuyền |
05/02/2026 | Bitcoin | −14% trong một ngày, hôm sau bật lại 12% | Người bị bán ở đáy không kịp hưởng cú bật | Đòn bẩy dây chuyền |
09/03/2026 | Chứng khoán Việt Nam, dầu | Chỉ số mất 115 điểm (−6,5%), kỷ lục về số điểm; dầu Brent vượt 110$ rồi lao dốc cùng phiên | Trung Đông căng thẳng, nhiều nhà đầu tư vay ký quỹ phải bán | Đòn bẩy gặp tin tức |
Hai cú sập khác không nằm trong video nhưng được phân tích bên dưới: Ethereum ngày 21/06/2017 và đợt hoảng loạn COVID-19 tháng 03/2020.
2025: Flash Crash toàn cầu vì thuế của Trump
Đầu tháng 4/2025, Hoa Kỳ (dưới thời Tổng thống Donald Trump) đã công bố một chính sách thuế quan mới mang tính toàn cầu, nhắm vào hàng hóa nhập khẩu từ nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam.

Nội dung thông báo:
Ngày 02/04/2025, Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố kế hoạch áp thuế nhập khẩu kiểu “đối ứng” trên phạm vi toàn thế giới. Cụ thể, Mỹ sẽ áp một mức thuế cơ bản 10% đối với tất cả hàng hóa nhập khẩu từ mọi quốc gia/vùng lãnh thổ, đồng thời áp các mức thuế cao hơn đối với các nước có thặng dư thương mại lớn với Mỹ . Trong biểu đồ do ông Trump công bố, Việt Nam là một trong những nước chịu mức thuế cao nhất.
Mức thuế suất áp dụng
Đối với Việt Nam, Mỹ dự kiến áp thuế ở mức 46% đối với khoảng 90% tổng lượng hàng hóa nhập khẩu từ Việt Nam. Đây là mức thuế rất cao so với thông thường. Kế hoạch này bao gồm việc áp ngay thuế cơ bản 10% từ ngày 05/04/2025 (giờ Mỹ), sau đó áp các mức thuế bổ sung nâng lên tới 46% từ ngày 09/04/2025. Như vậy, phần lớn các mặt hàng Việt Nam vào Mỹ sẽ chịu thuế nhập khẩu gần 50%, trừ một số ít mặt hàng (khoảng 10% kim ngạch) có thể được loại trừ hoặc chịu mức cơ bản.
Các mặt hàng bị áp thuế
Danh mục hàng hóa xuất khẩu chủ lực của Việt Nam hầu như đều nằm trong diện bị đánh thuế 46%. Thông tin từ cơ quan Hải quan cho biết một số mặt hàng chính bị áp thuế đối ứng gồm: thủy sản, quần áo may sẵn (dệt may), đồ gỗ nội thất, vải, thép, cao su, v.v. . Điều này bao trùm hầu hết các nhóm xuất khẩu lớn của Việt Nam sang Mỹ, từ nông thủy sản tới hàng công nghiệp nhẹ và nặng. (Các mặt hàng như điện thoại, máy tính có thể nằm trong 10% chưa bị ảnh hưởng trực tiếp, nhưng nhìn chung ~90% kim ngạch xuất khẩu sẽ chịu thuế cao ).
Hậu quả là thị trường tài chính toàn cầu trải qua đợt Flash Crash chưa từng có trong lịch sử. Hàng chục nghìn tỷ USD vốn hoá bị thổi bay trong 2 ngày ngắn ngủi.

VN-INDEX có pha Flash Crash khi thị trường khoảng sợ bởi quyết định áp thuế từ Mỹ tới các hàng hoá xuất khẩu từ Việt Nam vào thị trường Mỹ. Mức áp thuế cao nhất mà Hàng Hoá Việt Nam có thể bị áp là 46%.
VN-INDEX khởi động tuần 14/2025 ở mức 1317 điểm và kết thúc ở mức 1210 điểm. Tuy nhiên tại thời điểm xấu nhất, VN-INDEX đã giảm về khoảng 1158 điểm tức giảm khoảng 12,07%.

Đây là mức thiệt hại lớn nhất kể từ thời điểm Đại dịch COVID-19 diễn ra các cổ phiếu gần như chưa cho thấy các tín hiệu báo hiệu sự phục hồi.
Báo cáo nhanh cú sụp đổ thị trường chứng khoán toàn cầu trong 2 ngày sau khi Trump công bố mức thuế đối ứng vào ngày 02/04/2025:
Dưới đây là biểu đồ chỉ số S&P500, Dow Jones, Nasdaq:

Ngày 07/04/2025 đi vào lịch sử như một “Black Monday” của thị trường châu Á – Thái Bình Dương. Hàng loạt chỉ số lao dốc mạnh do lo ngại cuộc chiến thương mại toàn cầu, buộc các cơ quan quản lý tại Nhật Bản, Đài Loan và Hàn Quốc phải kích hoạt cơ chế ngắt mạch khẩn cấp để trấn an thị trường.
Những biện pháp tạm dừng giao dịch này nhìn chung đã giảm bớt đà bán tháo trong ngắn hạn, giúp tránh sự hoảng loạn leo thang mất kiểm soát. Tuy vậy, thiệt hại đối với nhà đầu tư là không thể tránh khỏi khi vốn hóa thị trường khu vực bốc hơi hàng ngàn tỷ USD chỉ trong một phiên.
Sự kiện này nhấn mạnh tầm quan trọng của các “cầu chì” an toàn – circuit breaker – trong việc bảo vệ nhà đầu tư trước những cú sốc đột ngột, đồng thời là lời cảnh báo về mức độ ảnh hưởng lớn của các biến cố chính trị lên thị trường tài chính toàn cầu:
2020: Flash Crash COVID-19
Đầu năm 2020, khi dịch COVID-19 bùng phát mạnh trên phạm vi toàn cầu, thị trường chứng khoán đã rơi vào trạng thái hoảng loạn. Các quốc gia bắt đầu áp dụng lệnh phong tỏa, hạn chế đi lại và đóng cửa nền kinh tế để ngăn dịch, khiến nhà đầu tư lo ngại về suy thoái kinh tế sâu rộng. Tâm lý tháo chạy khỏi cổ phiếu lan rộng trên toàn thế giới, dòng tiền ồ ạt chuyển sang các tài sản an toàn như trái phiếu chính phủ Mỹ (lãi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm lần đầu rơi dưới 0,5%) và vàng.
Bên cạnh dịch bệnh, cú sốc giá dầu đầu tháng 3 (do mâu thuẫn giữa Nga và OPEC) càng làm trầm trọng thêm tình hình, tác động kép này đã kéo các chỉ số chứng khoán châu Âu giảm khoảng 20% chỉ trong vài tuần đầu của năm 2020 .
Những tuần giữa tháng 3/2020 ghi dấu chuỗi phiên giảm điểm kỷ lục lịch sử trên các thị trường chứng khoán lớn. Nhiều cơ chế “ngắt mạch” (tạm dừng giao dịch) đã được kích hoạt trên thị trường Mỹ khi đà bán tháo vượt ngưỡng cho phép. Chỉ trong vòng một tuần lễ (9–16/3/2020), chứng khoán Mỹ trải qua đợt giảm mạnh nhất kể từ năm 1987, xóa sạch thành quả của cả giai đoạn tăng trước đó. Thị trường Phố Wall chứng kiến vốn hóa bốc hơi hàng nghìn tỷ USD khi chỉ số S&P 500 mất hơn 5 nghìn tỷ USD giá trị chỉ trong một tuần và 10 công ty lớn nhất S&P 500 tổn thất tổng cộng trên 1,4 nghìn tỷ USD. Không chỉ Mỹ, chứng khoán châu Âu và châu Á cũng đồng loạt lao dốc mạnh chưa từng thấy kể từ khủng hoảng tài chính 2008. Mức độ hoảng loạn lớn đến nỗi Philippines đã trở thành quốc gia đầu tiên phải đóng cửa thị trường chứng khoán (từ ngày 17/3/2020) do ảnh hưởng của dịch COVID-19
Ngày 9/3/2020 (Thứ Hai đen tối): Thị trường toàn cầu chứng kiến đợt bán tháo ồ ạt khởi phát từ cú sốc giá dầu và lo ngại COVID-19. Chỉ số Dow Jones của Mỹ giảm 2.013,76 điểm (−7,79%) xuống còn 23.851 điểm - một trong những phiên giảm điểm kỷ lục nhất lịch sử Dow Jones. S&P 500 cũng sụt 7,6%, buộc thị trường Phố Wall kích hoạt cơ chế ngắt mạch lần đầu tiên kể từ năm 1997. Tại châu Âu, cùng ngày, chỉ số DAX (Đức) giảm 7,94% - mức giảm trong ngày lớn nhất kể từ sau sự kiện khủng bố 11/9/2001; FTSE 100 (Anh) mất 7,69% và CAC 40 (Pháp) giảm 8,39% (tệ nhất kể từ khủng hoảng 2008). VN-Index của Việt Nam cũng lao dốc 6,28% trong phiên này - mạnh nhất kể từ 2001.

Ngày 12/3/2020: Tâm lý hoảng loạn lên đỉnh điểm sau khi WHO chính thức tuyên bố COVID-19 là đại dịch toàn cầu (11/3) và Mỹ ban hành lệnh cấm bay với châu Âu. Thị trường châu Á sáng 12/3 chìm trong sắc đỏ; riêng VN-Index giảm liền 2 phiên 11–12/3 tổng cộng hơn 8%. Đêm 12/3 (giờ Việt Nam), chứng khoán Mỹ có “Phiên Năm Thánh” khi Dow Jones mất thêm 2.352 điểm (−9,99%) - phiên giảm mạnh nhất của Dow kể từ 1987, còn S&P 500 sụt 9,5%. Nhiều thị trường châu Âu và Mỹ lúc này đã rơi vào trạng thái “bear market” (giảm hơn 20% so với đỉnh trước đó).
Ngày 16/3/2020: Bất chấp các nỗ lực cứu trợ khẩn cấp, nhà đầu tư tiếp tục hoảng loạn. Đêm 15/3, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) bất ngờ hạ lãi suất xuống gần 0% và tung gói nới lỏng định lượng 700 tỷ USD nhằm trấn an thị trường. Tuy nhiên, động thái này lại khiến nhiều người lo ngại tình hình nghiêm trọng hơn dự tính, dẫn đến “Thứ Hai đen tối lần 2” vào 16/3. Dow Jones sụt thẳng 2.997 điểm (−12,93%) - mức giảm trong ngày lớn thứ hai lịch sử, S&P 500 bốc hơi gần 12% (lớn nhất kể từ 1987). Theo Tạp chí Tài chính, việc Fed hành động khẩn cấp dường như “phản tác dụng”, chứng khoán Mỹ lao dốc không phanh trong phiên 16/3 bất chấp mọi gói cứu trợ.
Sau những phiên “bán tháo” kỷ lục đó, thị trường tạo đáy vào khoảng ngày 23/3/2020. Tại điểm thấp nhất, nhiều chỉ số đã mất trên 30% giá trị so với đầu tháng. Chẳng hạn, S&P 500 giảm tổng cộng ~34% từ đỉnh giữa tháng 2 đến đáy 23/3, Dow Jones mất tới ~36%. Ở Việt Nam, VN-Index chạm đáy 662,53 điểm cuối tháng 3 (giảm gần 25% trong tháng) - mức thấp nhất trong hơn 4 năm. Nhờ loạt biện pháp kích thích khổng lồ từ các chính phủ và ngân hàng trung ương (như gói 2.000 tỷ USD tại Mỹ ký ngày 27/3), đà rơi “flash crash” đã chậm lại và nhiều thị trường bắt đầu hồi phục kỹ thuật nhẹ vào cuối tháng 3/2020
2019: Flash Crash của đồng Yên Nhật.
Những ngày đầu năm 2019, Thị trường tiền tệ tiếp tục chứng kiến vụ Flash Crash đồng loạt của đồng Bảng Anh (GBP), đồng Yên Nhật (JPY) và đồng Đô la Úc (AUD).
Vào ngày 3 tháng 1 năm 2019, một sự cố flash crash đã xảy ra với cặp tỷ giá USD/JPY và AUD/USD. Tỷ giá hai cặp tiền tệ này đã giảm hơn 4% trong vài phút. Đó là mức thấp nhất của USD so với Yên và AUD so với USD kể từ tháng 3 năm 2009.

USDJPY và AUDUSD đã phục hồi phần lớn giá trị của nó trong vài phút tiếp theo.
Người ta đã suy đoán rằng sự cố flash có thể là do Apple báo cáo dự báo doanh số giảm ở Trung Quốc nhưng điều này dường như không thể xảy ra khi báo cáo được đưa ra một giờ trước khi vụ tai nạn thực sự xảy ra. Các mức thấp được báo cáo trên USDJPY cũng thay đổi với Reuters báo cáo mức thấp 104,90 trên USDJPY trong khi FXMarketAPI báo cáo mức thấp 104,45.
2017: Ethereum Flash Crash
Vào ngày 21 tháng 6 năm 2017, giá Ethereum , đồng tiền kỹ thuật số lớn thứ hai cryptocurrency, giảm từ hơn $300 về mức thấp nhất là $0.10 trong vài phút tại GDAX.
Nghi ngờ vì thao túng thị trường hoặc tiếp quản tài khoản lúc đầu, cuộc điều tra sau đó của GDAX tuyên bố không có dấu hiệu sai phạm.
Flash Crash diễn ra hàng triệu USD đã được sử dụng đặt lệnh mua ETH trên sàn giao dịch Gdax ETH-USD. Lệnh mua được lấp đầy từ khoảng 317.81 USD đến 224.48 USD, gây sụt giảm giá trị ETH đến 29.4%. Sự sụt giảm này khiến một chuỗi gồm 800 lệnh bán tự động khớp lệnh, làm cho đồng ETH giao dịch ở mức thấp nhất là 0.1 USD.
2016: Brexit Flash Crash (GBP)
Đồng Bảng Anh (GBP) đã có hai cú Flash Crash trong năm 2016.
Ngày 24/06/2016 sau cuộc trưng cầu dân ý quyết định Anh sẽ ở lại, hoặc rời khỏi liên minh Châu Âu - EU, 52% người dân Anh đã quyết định rời khỏi Liên Minh Châu Âu. Đồng Bảng Anh đã có cú Flash Crash đầu tiên. Tỷ giá GBP/USD giảm 2500pips.

Ngày 07/10/2016, GBP đã giảm 6% trong vòng 2 phút. Làm tỷ giá GBP/USD trở về mốc thấp nhất kể từ 1985. Tỷ giá GBP/USD phục hồi vài phút sau đó nhưng những thiệt hại gây ra là vô cùng lớn.
Ban đầu người ta đổi lỗi có thể do lỗi Fat Finger (Ngón tay mập). Nhưng sau đó người ta cho rằng đó là do ảnh hưởng từ các bài báo, các báo cáo về phản ứng của Chính phủ Anh với Liên Minh Châu Âu.
2015: Frankenshock, hoặc Flash Crash Swiss Franc (CHF)
Ngày 15 Tháng 1 Năm 2015 đánh dấu một sự kiện lịch sử không mấy sáng sủa của thị trường ngoại hối. Ngân hàng Trung ương Thụy Sỹ (SNB) đã chối bỏ lời hứa mà họ đã đưa ra vào 6/9/2011.
Lời hứa này thậm chí còn được nhắc lại vào ngày 12/1/2015 rằng SNB sẽ chống lại sự mạnh lên của đồng Franc Thụy Sỹ bằng việc không cho phép cặp EURCHF yếu đi dưới mức 1.20.
Vào rạng sáng ngày 15/1/2015, SNB có một thông báo chính thức trên website của họ rằng:
"The current massive overvaluation of the Swiss franc poses an acute threat to the Swiss economy and carries the risk of a deflationary development. The Swiss National Bank is, therefore, aiming for a substantial and sustained weakening of the Swiss franc."
Lược dịch: Việc đồng CHF được định giá quá cao đã đặt ra mối đe dọa cho nền kinh tế Thụy Sỹ và tiềm ẩn nguy cơ gia tăng mức giảm phát. Vì thế SNB đang hướng đến việc làm suy yếu và ổn định đồng CHF.

Hậu quả đầu tiên là đồng CHF tăng đột biến khiến cho tỷ giá USD/CHF sập mạnh từ 1.02204 xuống mức thấp nhất 0.83541. Việc này đồng nghĩa với việc tỷ giá USD/CHF sập mạnh 1.866pips chỉ trong một khoảng thời gian ngắn.
Ngay sau đó, Ngân hàng Trung Ương Thụy Sỹ (SNB) cũng thông báo khoản thua lỗ kỷ lục 51 tỷ USD:

Cũng giống như hầu hết những cú shock khác trên thị trường, những tác động thật sự cần một khoảng thời gian. Trong vòng 24 giờ kể từ khi tuyên bố của SNB được đưa ra, một số broker đã ngừng cung cấp dịch vụ, và xuất hiện những báo cáo công bố một vài quỹ phòng hộ đã đóng cửa với thua lỗ nặng nề vì họ đã tin rằng mức sàn tỷ giá 1.20 của cặp EURCHF sẽ được giữ vững.
Và bài học rút ra cho Trader chúng ta từ sự kiện này cũng rất rõ ràng:
- Đòn bẩy luôn rủi ro;
- Dừng lỗ chỉ hạn chế sự thua lỗ, còn giá thì sẽ không được đảm bảo;
- Ở thị trường này, không có điều gì là chắc chắn, ngay cả khi đó là tuyên bố của một Ngân hàng Trung ương đầy uy tín.
2013: Hoax Twitter Flash Crash
Ngày 23 tháng 04 năm 2013 trên Twitter Feed của Associated Press đã gửi đi một Tweet rằng: Tổng thống Barack Obama bị thương trong một vụ nổ tại Nhà trắng.

Theo thời báo tài chính, dòng tweet trên đã gửi sóng xung kích qua thị trường chứng khoán - khiến S & P 500 giảm 0,9% - đủ để xóa sạch 130 tỷ đô la giá trị cổ phiếu chỉ trong vài giây. Chỉ số Dow Jones giảm 143 điểm.
Thị trường nhanh chóng phục hồi giá trị đó, nhưng tốc độ chóng mặt mà thị trường chứng khoán sụt giảm đã nhắc nhở nhiều người về vụ Flash Crash 2010.
2010: Flash Crash NYSE
Sự cố Flash Crash năm 2010 diễn ra vào ngày 06/05/2010. Tại thời điểm xảy ra sự cố Flash Crash, Một giao dịch trị giá 4,1 tỷ đô la trên Sàn giao dịch chứng khoán New York (NYSE) chỉ số Dow Jones lao dốc hơn 1000 điểm chỉ trong vài phút trước khi phục hồi trở lại.

Sự kiện này đã làm dấy lên lo ngại về cấu trúc cơ bản của thị trường chứng khoán và nhấn mạnh đến rủi ro của hoạt động giao dịch tần suất cao (HFT).
Vào ngày 21 tháng 4 năm 2015, Bộ Tư pháp Hoa Kỳ đã đặt ra "22 tội danh, bao gồm gian lận và thao túng thị trường" chống lại Navinder Singh Sarao , một thương nhân. Trong số các chi phí bao gồm là việc sử dụng các thuật toán giả mạo.
Theo đơn khiếu nại hình sự, Sarao đã đặt rất nhiều lệnh bán lớn đối với các hợp đồng tương lai mang tên E-Minis mà các chuyên viên giao dịch dùng để dự đoán xu hướng của S&P 500.
Điều này đã dẫn đến sự xuất hiện của nguồn cung lớn trên thị trường và đẩy giá đi xuống. Theo cáo buộc, Sarao đã hủy phần lớn các lệnh trước khi được thực hiện.
Các công tố viên cho rằng Sarao sau đó đã trục lợi khi thị trường giảm cũng như khi thị trường phục hồi thông qua việc mua và bán các hợp đồng tương lai.
Khiếu nại cho thấy, trong ngày xảy ra Flash crash, Sarao đã kiếm được gần 9 triệu USD từ việc giao dịch E-Minis. Còn trong giai đoạn từ năm 2010-2014, Sarao đã thu về khoảng 40 triệu USD.
Sarao giao dịch chủ yếu thông qua công ty riêng của mình là Nav Sarao Futures Limited trên sàn Sàn giao dịch Hàng hóa Chicago (CME).
Được biết, Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai (CFTC) cũng đã đệ đơn khiếu nại dân sự đối với Sarao.
Aitan Goelman, Giám đốc thi hành tại CFTC, cho biết: “Hành động trên cho thấy CFTC, cùng với các đối tác, sẽ tìm kiếm và truy tố các đối tượng thao túng thị trường tương lai của Mỹ”.
Bài học từ Flash Crash
Như vậy, chúng ta thấy các sự cố Flash Crash có thể đến ở nhiều thị trường và theo nhiều dạng khác nhau.
Trong đó, bài học lớn nhất là đến cả một Ngân hàng Trung ương lớn như SNB cũng có ngày nuốt lời và chịu một khoản thua lỗ lên tới 51 tỷ USD.
Các sự cố Flash Crash trên thị trường chứng khoán thường liên quan đến lỗi hệ thống. Hoặc là do tác động từ an ninh của các Nguyên thủ quốc gia như Tổng thống. Khi họ bị thương, hoặc bị ám sát thì kèm theo đó là một cú Flash Crash rung chuyển thị trường.
Các mạng xã hội hiện tại cũng đã và đang đóng một vai trò rất quan trọng trong việc truyền tải thông tin. Và đôi khi chúng ta còn không thể biết rõ liệu tin tức tại thời điểm được truyền đi có đúng hay không.
Nhưng cách tốt nhất đó là học cách phản ứng nhanh với thị trường. Luôn có Stop Loss để tránh các tình trạng Flash Crash khiến tài khoản của chúng ta bốc hơi!
Nguồn: [[analysis/forex/flash-crash|Tô Triều]]
Duyệt bởi Ban biên tập HODL.VN · Cập nhật 20/10/2026
Ứng dụng HODL
Tải app HODL
Bảng giá, cảnh báo giá và bài phân tích ngay trên điện thoại.