Bạch kim là gì

Bạch kim là gì? Đó là kim loại quý màu trắng bạc, ký hiệu hóa học Pt, rất hiếm, nặng, bền và không bị oxy hóa ngay cả ở nhiệt độ cao. Tiếng Anh gọi là platinum. Bạch kim vừa làm trang sức cao cấp, vừa là chất xúc tác quan trọng trong công nghiệp.

Bạch kim là gì và dùng để làm gì

Bạch kim thuộc nhóm kim loại nhóm bạch kim, cùng palađi, rôđi và một số kim loại khác. Trong nhóm kim loại quý, bạch kim đứng cùng với vàng và bạc.

Công dụng lớn nhất là bộ xúc tác khí thải trên ô tô, giúp chuyển khí độc thành khí ít độc hơn. Bạch kim còn dùng trong thiết bị hóa chất, thiết bị y tế, điện cực, pin nhiên liệu hydro và trang sức.

Vì ô tô và công nghiệp chiếm phần lớn cầu, giá bạch kim chịu tác động của sản lượng xe và quy định khí thải. Khi xe điện thay dần xe động cơ đốt trong, nhu cầu xúc tác truyền thống có thể giảm, nhưng pin nhiên liệu hydro lại là một nhu cầu mới. Xu hướng này chưa chắc chắn nên bài chỉ nêu cơ chế.

Cung cầu và độ hiếm của bạch kim

Bạch kim được khai thác chủ yếu ở một vài quốc gia, trong đó Nam Phi chiếm phần lớn sản lượng. Sản lượng nhỏ hơn vàng, nên thị trường mỏng.

Thị trường mỏng có nghĩa là khối lượng giao dịch ít. Khi có nhiều người cùng mua hoặc cùng bán, giá thay đổi mạnh hơn so với thị trường lớn như vàng.

Bạch kim cũng được tái chế từ bộ xúc tác cũ, và nguồn thu hồi này chiếm một phần nguồn cung. Giá cao khuyến khích thu hồi nhiều hơn.

Bạch kim là gì qua cách đọc giá

Giá bạch kim thế giới niêm yết bằng USD cho mỗi ounce troy, khoảng 31,1 gam. Cách đổi đơn vị giống giá vàng và bạc.

Người ta thường so sánh bằng tỷ lệ bạch kim so với vàng:

Tỷ lệ dưới 1 nghĩa là bạch kim rẻ hơn vàng cùng khối lượng. Tỷ lệ trên 1 nghĩa là ngược lại. Tỷ lệ này không cố định: nó đã đổi phía nhiều lần trong lịch sử, vì bạch kim chịu lực cầu công nghiệp còn vàng chịu lực tích trữ.

Ví dụ giả định về giá bạch kim

Bộ dữ liệu của HODL.VN không có giá bạch kim. Vì vậy ví dụ dưới đây dùng giá bạch kim giả định minh hoạ là 1.000 USD mỗi ounce, đặt cạnh giá vàng thật.

Theo số giả định, một ounce vàng đổi được 4,07 ounce bạch kim. Nếu giá bạch kim tăng 20% lên 1.200 USD, tỷ lệ lên 0,295. Nếu giá vàng không đổi, bạch kim có hiệu suất tốt hơn vàng trong ví dụ này.

Điều ví dụ muốn nhấn mạnh là bạch kim cần vốn ít hơn để sở hữu cùng số ounce, nhưng không có nghĩa rẻ hơn về giá trị. Giá thấp chỉ phản ánh thị trường định giá bạch kim thấp hơn vàng theo từng ounce.

Bạch kim và chứng khoán Việt Nam

Nhà đầu tư cổ phiếu quan tâm đến bạch kim ở hai góc. Một là tâm lý thị trường: giá nhóm kim loại quý thường được đọc như thước đo nhu cầu trú ẩn và nhu cầu công nghiệp toàn cầu. Hai là các doanh nghiệp khai khoáng và xuất khẩu chịu tác động của giá kim loại, như bài giá kim loại thế giới trình bày.

Việt Nam không phải nước khai thác bạch kim lớn, nên ảnh hưởng đến chứng khoán trong nước gián tiếp qua giá hàng hóa và dòng vốn toàn cầu. Ví dụ trong bài chỉ để minh hoạ cách đọc, không phải khuyến nghị đầu tư.

Giới hạn khi đọc giá bạch kim

Thứ nhất, giá trong ví dụ là giả định, không phải giá thị trường. Cần tra giá thật từ nguồn niêm yết trước khi tính.

Thứ hai, bạch kim có chênh lệch mua bán rộng hơn vàng ở thị trường bán lẻ, và khó mua bán hơn vì ít cửa hàng nhận.

Thứ ba, bạch kim không trả lãi hay cổ tức, nên lợi nhuận chỉ đến từ chênh lệch giá.

Câu hỏi thường gặp

Học tiếp

Xem tiếp kim loại quý và bạc là gì.