Sử dụng Giao điểm các đường trung bình động - MAs Crossover trong giao dịch chứng khoán

Sử dụng Giao điểm của các đường trung bình động - Moving Averages Crossovers trong giao dịch chứng khoán sẽ giúp nhà đầu tư nhận biết xu hướng mới có khả năng hình thành.

Phát hiện sớm một xu hướng là chìa khoá của lợi nhuận lớn trong giao dịch và đầu tư. Dùng MAs Crossover đúng cách sẽ giúp nhà đầu tư tránh được rủi ro và tìm kiếm các cơ hội đầu tư với lợi nhuận cao nhất.

Phần tiếp theo trong Khoá học phân tích kỹ thuật chứng khoán thực chiến, chúng ta sẽ học cách sử dụng Giao điểm các đường trung bình động trong phân tích xu hướng giá cổ phiếu.

1. Các chu kỳ MAs sử dụng

Trước khi vào bài học chi tiết, chúng ta vẫn phải nhắc lại với nhau rằng tính chất các loại MAs như SMA, EMA, SMMA, DMA... không thay đổi. Việc sử dụng các đường Trung bình động khác nhau đến từ thói quen.

Khi tham khảo nội dung này, bạn không bị ép buộc phải sử dụng bất kỳ chu kỳ nào. Chỉ cần hiểu bản chất và tự tìm ra chu kỳ MAs phù hợp với phong cách giao dịch mà thôi.

Ví dụ một số cặp MAs hay được sử dụng:

  • SMA 9, SMA 18, SMA 36, SMA89, SMA178 hoặc (EMA9, EMA18, EMA 36, EMA89, EMA178)
  • SMA 10, SMA 20, SMA 50, SMA100, SMA 200 hoặc EMA 10, EMA 20, EMA 50, EMA100, EMA 200.

Do thói quen sử dụng và để các bạn dễ nắm bắt xuyên suốt loạt bài viết về Moving Averages, Tôi luôn sử dụng 05 đường EMA với các ý nghĩa (trên khung D1) như sau:

Thời gianChu kỳ
Ngắn hạnEMA10
EMA20
Trung hạnEMA50
EMA100
Dài hạnEMA200

Để hiểu phần tiếp theo bạn cần tham khảo lại Nguyên tắc thứ tự khi sử dụng Moving Averages

Có hai loại giao điểm các đường trung bình động - Moving Averages Crossover cần chú ý trong phân tích kỹ thuật chứng khoán là:

  1. Golden MAs Crossover - Giao điểm vàng báo hiệu xu hướng tăng có thể hình thành.
  2. Dead MAs Crossover - Giao điểm chết chóc báo hiệu xu hướng tăng có thể kết thúc, xu hướng giảm sẽ sớm hình thành và tiếp diễn

2. Golden MAs Crossover

Định nghĩa về Golden MAs Crossover - Giao điểm vàng của các đường trung bình động như sau:

Giao điểm vàng của các đường trung bình động (Golden MAs Crossover) là tín hiệu kỹ thuật được tạo bởi các đường MAs khi các đường MAs ngắn hạn cắt lên phía trên các đường trung bình động trung và dài hạn. Cụ thể, Golden Crossover xuất hiện khi MA10, MA20 cắt lên MA50, MA100 và MA10, 20, 50, 100 cắt lên MA dài hạn chu kỳ 200 ngày.

Khi đó, theo nguyên tắc thứ tự, bạn sẽ bắt đầu thấy các đường EMA 10, EMA 20, EMA 50, EMA100, EMA200 bắt đầu sắp xếp theo thứ tự sau:

  • Thị giá lớn hơn giá trị EMA10
  • EMA 10 nằm trên EMA 20
  • EMA 20 nằm trên EMA 50
  • EMA 50 nằm trên EMA100
  • EMA100 nằm trên EMA200

Khi tính giá trị trung bình, chắc chắn sẽ có độ trễ, vì vậy ban đầu chúng ta sẽ thấy:

Bước 1: EMA10 và EMA20 cắt lên EMA50 bước này gọi là Short-term Golden MAs Crossover - Giao điểm vàng ngắn hạn của các đường MAs

Bước 2: EMA10, EMA20 và EMA50 cắt lên EMA100 - Mid-term Golden MAs Crossover - Giao điểm vàng trung hạn của các đường MAs

Bước 3: EMA10, EMA20, EMA50, EMA100 cắt lên EMA200 - Long-term Golden MAs Crossover - Giao điểm vàng dài hạn của các đường MAs

Rất hiếm khi chúng ta tìm kiếm được một giao điểm hoàn hảo khi 5 đường MAs cắt nhau tại cùng một điểm.

Mời bạn xem minh hoạ dưới đây:

Golden Moving Averages Crossover - Giao điểm vàng các đường trung bình động
Golden Moving Averages Crossover - Giao điểm vàng các đường trung bình động

Trên biểu đồ kỹ thuật Cổ phiếu GAS - Tổng công ty Khí Việt Nam chúng ta có thể thấy lần lượt các loại Golden Crossover được hình thành và sau đó giá cổ phiếu GAS vào chu kỳ tăng giá.

Đặc biệt sau khi EMA10, 20, 50, 100 cắt lên EMA200, các đường MAs phân kỳ rất mạnh và tạo ra một chu kỳ tăng giá rất mạnh mẽ.

Tuỳ vào độ mạnh của đợt tăng giá, để Giao điểm vàng dài hạn của các đường trung bình động có thể mất 1 tuần - 3 tháng kể từ khi giao điểm ngắn hạn (MA10, 20 cắt lên MA50) xuất hiện.

3. Dead EMA Crossover

Giao điểm chết của các đường trung bình động (Dead MAs Crossover) là tín hiệu kỹ thuật được tạo bởi các đường MAs khi các đường MAs ngắn hạn CẮT XUỐNG phía trên các đường trung bình động trung và dài hạn. Cụ thể, Dead Crossover xuất hiện khi MA10, MA20 cắt xuống MA50, MA100 và MA10, 20, 50, 100 cắt xuống MA dài hạn chu kỳ 200 ngày.

nguyên tắc thứ tự được đề cập trong bài viết xác định xu hướng với Moving Averages.

Khi đó, theo nguyên tắc thứ tự, bạn sẽ bắt đầu thấy các đường EMA 10, EMA 20, EMA 50 bắt đầu sắp xếp theo thứ tự sau:

  • EMA200 nằm trên EMA100
  • EMA100 nằm trên EMA50
  • EMA 50 nằm trên EMA 20
  • EMA 20 nằm trên EMA 10
  • EMA 10 nằm dưới cùng
  • Thị giá nhỏ hơn EMA10

Khi tính giá trị trung bình, chắc chắn sẽ có độ trễ, vì vậy ban đầu chúng ta sẽ thấy:

Bước 1: EMA10 và EMA20 cắt xuống EMA50 bước này gọi là Short-term Dead MAs Crossover - Giao điểm chết ngắn hạn của các đường MAs

Bước 2: EMA10, EMA20 và EMA50 cắt xuống EMA100 - Mid-term Dead MAs Crossover - Giao điểm chết trung hạn của các đường MAs

Bước 3: EMA10, EMA20, EMA50, EMA100 cắt xuống EMA200 - Long-term Dead MAs Crossover - Giao điểm chết dài hạn của các đường MAs

Chúng ta cùng xem hình minh hoạ cho Dead Moving Averages Crossover trong xu hướng giảm ở hình dưới đây:

Dead Moving Averages Crossover - Giao điểm chết các đường trung bình động
Dead Moving Averages Crossover - Giao điểm chết các đường trung bình động

Tôi sử dụng biểu đồ Cổ phiếu VIC khung tuần để xem xét vì có một thứ đặc biệt: Short-term crossover và Mid-term Crossover cùng xuất hiện tại một vị trí thay vì phân tán. Sau đó Long-Term Crossover mới xuất hiện.

Chuyện này diễn ra khi giá cổ phiếu giảm mạnh, đột ngột nên giá trị trung bình khi tính toán cũng sẽ giảm mạnh - đột ngột kéo theo cái Giao điểm chết của các đường trung bình động có xu hướng cùng xuất hiện tại một điểm.

Tôi phải lưu ý điểm này, vì khi nó xuất hiện tại một điểm đồng nghĩa với xu hướng giảm mạnh - cực mạnh mà chúng ta không nên chống lại, không nên mua vào.

Nếu không quan sát Moving Averages Crossover nguy cơ nhà đầu tư sẽ cảm thấy giá cổ phiếu rất rẻ mà mua vào để rồi kéo theo khoản thua lỗ nặng nề.

Quan sát xu hướng khung tuần sau đó, chúng ta thấy cổ phiếu VIC giảm rất mạnh và duy trì xu hướng giảm tới hiện tại (tháng 11-2023) chưa có dấu hiệu tạo đáy. Các đường trung bình động phân kỳ rất mạnh.

4. MAs Crossover và vùng tích luỹ

Một vấn đề là chúng ta thường thấy các giao điểm của các đường trung bình động xuất hiện cũng khá thường xuyên nên cũng thường mang lại tín hiệu giả mạo. Chính vì vậy, chúng ta cần phải biết khi nào thì đó là tín hiệu giả mạo, và khi nào thì chúng ta có thể xác định các giao điểm từ các các đường Moving Averages sẽ có độ chính xác và hiệu quả cao.

Ngoài việc dùng các đường trung bình động để xác định xu hướng, chúng ta hoàn toàn có thể xác định vùng tích luỹ bằng chính MAs.

Có hai dạng tích luỹ là tích luỹ không rõ xu hướng và tích luỹ tiếp diễn xu hướng.

Trường hợp 1: Moving Averages tích luỹ không rõ xu hướng

Vùng giá cổ phiếu tích luỹ không rõ xu hướng là một hình thái thị trường mà xác suất xu hướng tiếp theo là tăng hay giảm được chia đều tỷ lệ 50% - 50%. Tức là chúng ta khó để dự báo xu hướng tiếp theo của cổ phiếu khi gặp hình thái này. Cách giao dịch duy nhất là chờ mua ở Hỗ trợ vùng tích luỹ và bán chốt lời ở kháng cự vùng tích luỹ.

Trong tương lai nếu Bán khống được triển khai, chúng ta có thể Vay cổ phiếu để bán ở kháng cự và Mua lại cổ phiếu để trả cho vị thế bán khống đã bán ở kháng cự.

Trong vùng giá cổ phiếu tích luỹ dài hạn, có hai đặc trưng dễ nhận biết nhất mà nhà đầu tư có thể quan sát trên biểu đồ khi dùng các đường trung bình động:

  1. Các đường trung bình động liên tục cắt nhau - Tín hiệu Crossover xuất hiện liên tiếp với tần suất cao.
  2. Các đường trung bình động hội tụ, giá trị trung bình hội tụ trong biên độ hẹp chúng ta có thể thấy gần như các đường MAs nằm ngang trên biểu đồ.

Mời bạn xem ví dụ dưới đây:

Moving Averages Crossover khi giá cổ phiếu tích luỹ dài hạn không rõ xu hướng
Moving Averages Crossover khi giá cổ phiếu tích luỹ dài hạn không rõ xu hướng

Biểu đồ kỹ thuật cổ phiếu CDN cho chúng ta thấy một vùng giá tích luỹ dài hạn từ năm 2017 - 2021 phạm vi giá từ 16.000đ - 22.000đ/cp.

Giá cổ phiếu CDN liên tục biến động và không thể tạo ra được một xu hướng tăng rõ ràng hoặc giảm rõ ràng. Điều này có thể do nhiều yếu tố, khi kết hợp với cơ bản, chúng ta thường thấy đây là giai đoạn mà Doanh thu và LNST của doanh nghiệp đi ngang. Một trường hợp khác nữa là khi Cổ đông quá cố đặc khiến thanh khoản cổ phiếu không có, tình hình mua - bán nhạt nhoà.

Dưới đây là Biểu đồ doanh thu và lợi nhuận sau thuế theo quý Cổ phiếu CDN:

Doanh thu và LNST doanh nghiệp khi giá cổ phiếu tích luỹ dài hạn
Doanh thu và LNST doanh nghiệp khi giá cổ phiếu tích luỹ dài hạn

Doanh thu bán hàng của CTCP Cảng Đà Nẵng là một đường xu hướng tăng từ năm 2017 - 2021 nhưng lợi nhuận là một đường nằm ngang. Điều này có thể đến từ việc kiểm soát các loại chi phí khiến tỷ lệ chi phí tăng cùng với doanh thu khiến lợi nhuận đi ngang.

Kết quả là giá cổ phiếu CDN không tăng khi kỳ vọng về lợi nhuận không tăng. Khi giá không tăng, chắc chắn giá trị trung bình qua các chu kỳ cũng không tăng và đó là nguyên nhân chính khiến các đường trung bình động đi ngang.

Trường hợp 02: Moving Average Crossovers tích luỹ tiếp diễn xu hướng

Trong một xu hướng tăng hoặc giảm rõ ràng, các đường Moving Averages cũng có xu hướng hội tụ. Nhưng phải lưu ý rằng sự hội tụ sẽ đến với các chu kỳ ngắn hạn. Lúc này chúng ta phải quan sát rất kỹ hai đường trung - dài hạn chu kỳ 100 và 200.

Theo một cách nào đó, chu kỳ 100 có vai trò rất rõ ràng và mạnh mẽ trong chứng khoán Việt Nam, theo tôi quan sát, chu kỳ 100 có xác suất và vai trò lớn hơn cả chu kỳ 200 trên khung Daily. Tôi khuyên các anh chị và các bạn nên quan sát chu kỳ này.

Hội tụ trong xu hướng tăng

Dấu hiệu nhận biết:

  • EMA 10, 20, 50 hội tụ và cắt nhau liên tục
  • EMA 100, 200 đóng vai trò HỖ TRỢ ĐỘNG
  • Hình thái tích luỹ: Tam giác hoặc hình chữ nhật, cờ tăng
  • RSI: Oversold chạm ngưỡng 30 tại EMA100 hoặc EMA200
  • Thanh khoản: Giảm sâu khi tiếp cận EMA100 hoặc EMA200

Kỳ vọng tiếp theo: Tích luỹ để tiếp tục xu hướng TĂNG giá cổ phiếu

Moving Averages Crossover tích luỹ tiếp diễn xu hướng tăng
Moving Averages Crossover tích luỹ tiếp diễn xu hướng tăng

Hội tụ trong xu hướng giảm

Dấu hiệu nhận biết:

  • EMA 10, 20, 50 hội tụ và cắt nhau liên tục
  • EMA 100, 200 đóng vai trò KHÁNG CỰ ĐỘNG.
  • Hình thái tích luỹ: Tam giác hoặc hình chữ nhật, cờ giảm
  • RSI: Overbought chạm ngưỡng 70 tại EMA100 hoặc EMA200
  • Thanh khoản: Giảm sâu khi tiếp cận EMA100 hoặc EMA200

Kỳ vọng tiếp theo: Tích luỹ để tiếp tục xu hướng GIẢM giá cổ phiếu

Moving Averages Crossover tích luỹ tiếp diễn xu hướng giảm
Moving Averages Crossover tích luỹ tiếp diễn xu hướng giảm

Cả hai minh hoạ phía trên, khung tuần chúng ta có thể quan sát rất kỹ xác suất và vai trò tuyệt vời của đường EMA100.

5. MAs Crossover và Breakout

Dù Sideway và Vùng tích luỹ giá cổ phiếu làm cho các nhà giao dịch rất khó khăn trong quyết định đầu tư. Và có những thời điểm nó kéo dài rất lâu, có khi cả năm trời.

Nhưng như Warren Buffett đã nói:

"Thị trường chứng khoán được tạo ra để chuyển tiền từ túi những kẻ nôn nóng sang những người kiên nhẫn".

Những ai có thể kiên nhẫn theo dõi và chờ đợi, phán đoán chính xác thường là những người có thể ứng dụng cũng như chọn thời điểm tốt nhất để giao dịch với giai đoạn biến động khó chịu này.

Cùng xem chi tiết vùng tích luỹ trên Cổ phiếu FRT mà chung ta quan sát phía trên:

Moving Averages Crossover và Breakouts
Moving Averages Crossover và Breakouts

Về thời gian: Đây là một giai đoạn giảm điều chỉnh tích luỹ cùng thị trường kéo dài hơn 1 năm, từ đầu năm 2022 tới tháng 05-2023

Về khoảng giá: Vùng tích luỹ liên tục giảm từ 100.000đ về 50.000đ/cp và tạo hỗ trợ cân bằng tại 50.000đ/cp. Trong khi vùng kháng cự tích luỹ có dấu hiệu giảm dần.

Về khối lượng: Trong tích luỹ, chúng ta thấy Khối lượng bán tăng - Mua giảm khi giá tiếp cận kháng cự tích luỹ. Tại hỗ trợ, khối lượng bán giảm - mua tăng. Đặc biệt vào giai đoạn tháng 05-2023, khối lượng gần như tắt hẳn khi tiếp cận hỗ trợ tích luỹ. Khi xuất hiện tín hiệu phá vỡ theo xu hướng tăng, khối lượng đồng thời tăng đột biến xác nhận phá tích luỹ.

Về Tín hiệu Crossover: Các đường trung bình động đảo chiều ngoạn mục từ Dead sang Golden Crossover. Khi các đường Moving Averages ngắn hạn 10, 20 cắt lên đường trung hạn là 50 và 100.

Chỉ một biểu đồ cho chúng ta nhiều bài học về tích luỹ, trong đó bài học về thời gian là cực kỳ quan trọng. Nó cho chúng ta bài học lớn rằng khi giá tích luỹ có thể thời gian để tích luỹ sẽ kéo dài mà chúng ta chỉ có thể chờ đợi.

6. Cung - Cầu tư MAs Crossover

Yếu tố cuối cùng chúng ta cần quan sát và lưu tâm là CUNG - CẦU tại các vùng có tín hiệu Crossover dài hạn.

6.1 Dead Crossover và Supply

Vùng Dead Crossover là vùng giá cho thấy giá cổ phiếu sẽ đảo chiều xu hướng từ tăng giá sang giảm giá. Vì vậy ở vùng Crossover này thường sẽ xuất hiện một khối lượng bán cực lớn (Supply). Khi quan sát biểu đồ khối lượng, chúng ta sẽ rất dễ nhận thấy có sự trùng khớp ở đây. Vì vậy trong tương lai, tâm lý nhà đầu tư có xu hướng:

  1. Sẽ ngồi quan sát ở vùng Dead Crossover trước đó để xem liệu cổ phiếu có tiếp tục bán ở vùng này hay không.
  2. Vì có khối lượng bán lớn đồng nghĩa với việc có một lượng lớn nhà đầu tư kẹt hàng ở vùng Dead Crossover. Sẽ là cơ hội tốt để tháo chạy khi đã lỡ... kẹt hàng quá lâu.
  3. Các cá nhân mua được ở đáy sẽ vác hàng ra chốt lời một phần.

Khi người mua chờ đợi, và người bán tháo chạy lịch sử có nguy cơ sẽ lặp lại và giá cổ phiếu sẽ tiếp tục giảm.

Mời bạn quan sát biểu đồ kỹ thuật Cổ phiếu VNM:

Giao điểm chết các đường MAs và vùng Supply nguy hiểm
Giao điểm chết các đường MAs và vùng Supply nguy hiểm

Ngay tại vùng xuất hiện Dead Crossover cổ phiếu VNM, chúng ta thấy xuất hiện khối lượng bán cực lớn. Điều này có nghĩa là có một lượng lớn nhà đầu tư kịp tháo chạy trước khi giá cổ phiếu giảm. Chiều ngược lại, cơ số nhà đầu tư xa bờ và lỗ nặng nề chấp nhận ôm cổ phiếu chờ ngày về bờ vì lỡ bị...ÚP SỌT.

Kết quả là khi giá quay trở lại vùng Crossover này, Cổ phiếu VNM tiếp tục bị bán vì những anh chị em lỡ xa bờ giờ đây vui mừng khấp khởi vác hàng ra bán.

Rồi các anh chị em nhà đầu tư bắt đáy thành công thêm vào cái áp lực bán đó một lượng cổ phiếu chốt lời...

Ôi, thế là cổ phiếu quay đầu giảm tiếp vì xuất hiện một nguồn cung dồi dào trước đó. Điều này sẽ tiếp tục lặp lại trong tương lai vì những anh tháo chạy kịp sẽ lại ĐỔ VỎ lên đầu những anh khác...

6.2 Golden Crossover và Demand

Vùng Golden Crossover là vùng báo hiệu tiềm năng giá cổ phiếu đảo chiều từ giảm sang tăng. Vì vậy vùng giá này tiềm năng sẽ có một lượng lớn nhà đầu tư lao vào bắt đáy (Có nhu cầu mua lớn - Demand).

Tâm lý chung tại vùng giá này:

  1. Người bán không muốn bán nữa, lỗ quá rồi, cùng lắm thì... lỗ thêm.
  2. Người mua tìm cơ hội để tiếp tục mua vào, khi xuất hiện một khối lượng lớn cổ phiếu được sang tay đồng nghĩa với việc một lượng lớn nhà đầu tư bắt đáy thành công.
  3. Chiều ngược lại, nhiều nhà đầu tư đã vô tình bán hớ, MẤT HÀNG RỒI. Vì vậy người bán hớ kỳ vọng sẽ mua lại được với chính giá đã... lỡ bán.
Giao điểm VÀNG các đường MAs và vùng Demand cơ hội
Giao điểm VÀNG các đường MAs và vùng Demand cơ hội

Quan sát vùng giá 10.000 - 11.000đ/cp của Cổ phiếu DXG, chúng ta thấy trước khi tăng mạnh Golden Crossover xuất hiện ở vùng giá này. Và mỗi khi giá tiếp cận, Khối lượng chờ mua đều tăng đột biến.

Kết quả vùng giá demand này tiếp tục là hỗ trợ quan trọng cho cả xu hướng tăng lẫn giảm.

Tổng kết

Tín hiệu giao cắt từ các đường trung bình động trong phân tích kỹ thuật chứng khoán cực kỳ hữu ích. Khi kết hợp thêm với phân tích cơ bản từ BCTC, Giao điểm các đường MAs sẽ giúp nhà đầu tư biết nên mua hoặc tiếp tục nắm giữ hay nên bán ra cổ phiếu để chờ cơ hội tốt hơn.

Tôi thường quan sát các đường trung bình động để yên tâm hơn khi quyết định nắm giữ một cổ phiếu dài hạn. Đặc biệt là khi quan sát chu kỳ 100 và 200 trên khung tuần. Khi giá vẫn nằm trên hai đường MAs này, Tôi sẽ tiếp tục nắm giữ hoặc gia tăng tỷ trọng khi có cơ hội.

Nếu Giá cổ phiếu phá vỡ đường Moving Average chu kỳ 100 và 200, Tôi sẽ xem xét hạ tỷ trọng và chờ đợi cơ hội tốt hơn.

Chúc các bạn giao dịch thành công!