Đường xu hướng là gì? Cách dùng Trendline dự báo xu hướng giá chứng khoán hiệu quả
Nội dung
1. Đường xu hướng là gì?
Đường xu hướng (Tiếng Anh: Trendline) là một công cụ trong phân tích kỹ thuật chứng khoán, được sử dụng để xác định và theo dõi xu hướng giá của một cổ phiếu. Đường xu hướng được xác định và vẽ trên biểu đồ giá chứng khoán bằng cách nối các mức đỉnh (giá cao) trong xu hướng giảm hoặc đáy (giá thấp) trong xu hướng tăng.

Đường xu hướng TĂNG: Được xác định và vẽ trên biểu đồ bằng cách nối các ĐÁY cao hơn liên tiếp, cho thấy giá đang trong xu hướng tăng.
Đường xu hướng GIẢM: Được xác định và vẽ bằng cách nối các ĐỈNH thấp hơn liên tiếp, cho thấy giá đang trong xu hướng giảm.
2. Vai trò của Đường Xu Hướng
Trong phân tích kỹ thuật chứng khoán thực chiến, Đường xu hướng là trường phái phân tích cổ điển và lâu đời nhất có vai trò quan trọng. Nhà đầu tư có thể dùng đường xu hướng để xây dựng hệ thống giao dịch chứng khoán đơn giản nhưng vô cùng khoa học với xác suất cao.

Các đường xu hướng có năm vai trò chủ đạo trong phân tích kỹ thuật:
Năm vai trò của đường xu hướng trong phân tích chứng khoán:
- Xác định xu hướng thị trường: Đường xu hướng giúp nhà đầu tư nhận biết liệu giá cổ phiếu hoặc tài sản đang trong xu hướng tăng, giảm hay đi ngang. Điều này là cơ sở để xây dựng chiến lược đầu tư phù hợp.
- Xác định mức hỗ trợ và kháng cự: Đường xu hướng có thể đóng vai trò như một mức hỗ trợ trong xu hướng tăng và mức kháng cự trong xu hướng giảm. Nhà đầu tư sử dụng các mức này để xác định điểm mua vào hoặc bán ra hợp lý.
- Dự báo sự thay đổi xu hướng: Khi giá phá vỡ (breakout) qua đường xu hướng hiện tại, đó có thể là tín hiệu cho thấy xu hướng đang thay đổi. Điều này giúp nhà đầu tư chuẩn bị và điều chỉnh chiến lược giao dịch.
- Đánh giá sức mạnh của xu hướng: Độ dốc của đường xu hướng phản ánh mức độ mạnh mẽ của xu hướng hiện tại. Một đường xu hướng dốc đứng cho thấy xu hướng mạnh, trong khi đường xu hướng thoải cho thấy xu hướng yếu hơn.
- Hỗ trợ quyết định giao dịch: Kết hợp đường xu hướng với các chỉ báo kỹ thuật khác giúp nhà đầu tư xác định các tín hiệu mua hoặc bán cụ thể, từ đó đưa ra quyết định giao dịch chính xác và hiệu quả hơn.
Trong bài học này, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu kỹ từng vai trò để áp dụng cho quá trình đầu tư chứng khoán hiệu quả hơn.
3. Thời gian duy trì xu hướng
Xu hướng giá cổ phiếu khi đã được hình thành sẽ khó bị phá vỡ trong trung và dài hạn. Yếu tố này có thể xem xét, đánh giá và kiểm chứng dễ dàng trên biểu đồ. Để hiểu sâu về quá trình vận hành và duy trì xu hướng, nhà đầu tư nên xem xét kết hợp cùng với kết quả kinh doanh của Doanh nghiệp trong giai đoạn được đánh giá.
Khi doanh nghiệp Kinh doanh hiệu quả, giá cổ phiếu sẽ có xu hướng tăng trong suốt giai đoạn đó.
Khi doanh nghiệp Kinh doanh thua lỗ, giá cổ phiếu sẽ có xu hướng giảm.
Trong một chương của Lý thuyết DOW, chúng ta đã có một khái niệm cơ bản về Thời gian duy trì xu hướng. Một cổ phiếu khi tăng hoặc giảm giá có thể sẽ kéo dài từ 4-6 năm.
Dưới đây, Chúng ta sẽ xem xét hai xu hướng tăng - giảm với thời gian kéo dài lớn và đối chiếu với kết quả kinh doanh.
Xu hướng tăng giá trên Cổ phiếu VCB kéo dài 12 năm:

Giá cổ phiếu VCB đã tăng từ tháng 9/2012 - T9/2024 và chưa có dấu hiệu cho thấy giá sẽ giảm. Trong giai đoạn này, Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam có kết quả kinh doanh thế nào!?

4. Cách xác định đường xu hướng
Có hai loại Trendline phổ biến là Đường xu hướng tăng và Đường xu hướng giảm. Dưới đây là cách xác định và vẽ trên biểu đồ kỹ thuật chứng khoán.
4.1. Cách dùng công cụ vẽ đường xu hướng
HODL.VN sẽ dùng biểu đồ giá Cổ phiếu VCB để minh hoạ, vì cổ phiếu này đã tăng trong hơn 10 năm vừa qua. Trên nền tảng phân tích kỹ thuật của Công ty chứng khoán hoặc Fireant, Vietstock, TradingView… bạn sẽ chọn theo thứ tự hướng dẫn dưới đây:

01 - Chọn khung thời gian: Khung tuần - W
02 - Chọn các Công cụ vẽ: Chọn hình tròn
03 - Dùng hình tròn đánh dấu các vị trí bạn cho rằng đó là các điểm tạo các đáy trung hạn. Các đáy trong xu hướng tăng sẽ có cấu trúc tăng dần. Đáy sau cao hơn đáy trước (Higher Low - HL)
Bây giờ cũng ở khu vực Thanh công cụ, chọn Trendline và dùng các đường Trendline để nối các đáy bạn xác định trước đó lại với nhau.

Khi nối các đáy lại với nhau, chúng ta sẽ thấy đủ thứ đường xu hướng như ma trận phía trên.
Bạn sẽ thấy có những đường xu hướng không còn giá trị nữa vì nó đã bị phá vỡ. Hoặc các đường xu hướng Giá cổ phiếu liên tục xuyên qua thì nó không còn giá trị nữa. Chú ý vào hai đường:
- Trendline 02
- Trendline 03
Hai đường này đã bị phá vỡ hoàn toàn và giá đã - đang biến động phía dưới nó vì vậy nó không còn giá trị nữa. Tôi sẽ loại bỏ nó đi, kết quả như sau:

Đường xu hướng thứ nhất: Được hình thành ở giai đoạn hình thành xu hướng tăng vì vậy bây giờ nó đã và đang ở rất xa so với gia. Trong trung hạn, chúng ta chưa cần xem xét.
Đường xu hướng 4 và 5: Vẫn còn giá trị và đang gần sát với giá thị trường. Vì vậy khi phân tích kỹ thuật, nhà đầu tư sẽ có xu hướng giá điều chỉnh giảm về khu vực các đường xu hướng này để tìm cơ hội mua hoặc nâng tỷ trọng.
4.2. Đường xu hướng tăng
Cách xác định đường xu hướng tăng trong phân tích kỹ thuật chứng khoán là nối các đáy cao dần thành một đường chéo để hình thành một hỗ trợ động giúp nhà đầu tư tìm kiếm cơ hội mua và nắm giữ cổ phiếu.
Cấu trúc cụ thể đường xu hướng tăng được thể hiện như sau:

Tại sao nhà đầu tư thực hiện hành động mua vào mỗi khi giá điều chỉnh về đường xu hướng tăng!?
Đường xu hướng tăng sẽ được duy trì khi doanh nghiệp có kết quả kinh doanh thuận lợi và tăng trưởng trong chu kỳ 4-10 năm.
Khi doanh nghiệp kinh doanh thuận lợi, doanh thu và lợi nhuận sau thuế tăng trưởng đều dẫn tới kết quả là các chỉ số tài chính cũng được cải thiện. Những nền tảng cốt lõi này giúp các tổ chức, nhà đầu tư lớn và thị trường có kỳ vọng tích cực về giá cổ phiếu.
Do quy mô doanh nghiệp tăng nên nhà đầu tư sẽ có xu hướng kỳ vọng giá cổ phiếu duy trì đà tăng để phản ánh đúng với giá trị doanh nghiệp. Vì vậy họ có xu hướng mua thêm, hoặc mua và nắm giữ mỗi khi xuất hiện một đợt điều chỉnh giá giảm khi doanh nghiệp không có dấu hiệu giảm doanh thu và lợi nhuận.
4.3. Đường xu hướng giảm
Cách xác định đường xu hướng giảm đơn giản chỉ là nối các vùng đỉnh giá để tìm hình thành một kháng cự động giảm dần theo thời gian.
Cấu trúc đường xu hướng giảm được thể hiện cơ bản như sau:

Đường xu hướng giảm sẽ được duy trì nếu doanh nghiệp tiếp tục làm ăn thua lỗ hoặc doanh thu sụt giảm mà không được cải thiện.
Câu hỏi đặt ra: Tại sao đường xu hướng giảm lại được duy trì cùng xu hướng kinh doanh của doanh nghiệp!?
Khi doanh nghiệp làm ăn thua lỗ, biểu đồ doanh thu, lợi nhuận, và các chỉ số tài chính đều bị điều chỉnh giảm. Các số liệu này sẽ dẫn tới hậu quả là kỳ vọng từ phía nhà đầu tư vào giá cổ phiếu của doanh nghiệp sẽ giảm.
Họ sẽ không đặt ra một kỳ vọng xa rời thực tế kinh doanh của doanh nghiệp. Vì vậy, khi giá tiếp cận đường xu hướng giảm và doanh nghiệp không cải thiện kết quả kinh doanh, nhà đầu tư sẽ chủ động chốt lời để hiện thực hoá khoản lợi nhuận từ chênh lệch giá mà không có nhu cầu nhận cổ tức.
Hành động chốt lời sẽ mạnh mẽ hơn nếu lợi nhuận từ chênh lệch giá lớn hơn nhiều lần so với tỷ suất cổ tức mà họ nhận được hoặc vượt qua ngưỡng E/P.
Ví dụ: Một công ty A có tình hình kinh doanh ảm đạm trong 4-5 năm liên tiếp và EPS giảm từ 4000đ về 1200đ. Mức chia cổ tức hàng năm giảm từ mức chia 3200đ về 1000đ/cp mỗi năm.
Giá cổ phiếu của công ty A sẽ có xu hướng giảm trong 4-5 năm liên tiếp đó.
Tại thời điểm nhà đầu tư mua được cổ phiếu với giá 13.000đ. Với giá mua này, E/P sẽ được 9,2% trong khi cổ tức tiền mặt so với giá vốn là 7,69%.
Nếu giá cổ phiếu tăng bất thường lên 23.000đ thì E/P mới là 5,2% trong khi cổ tức tiền mặt so với giá thị trường chỉ còn 4,34%. Nhưng lợi nhuận từ chênh lệch giá là 76,9% thì Tôi cho rằng giá cổ phiếu này đã tăng quá cao so với quy mô và tình hình kinh doanh thực tế của họ.
Rõ ràng việc chốt lời để hiện thực khoản lợi nhuận 76,9% từ chênh lệch giá sẽ tốt hơn là nắm giữ và chỉ nhận 7,69% cổ tức tiền mặt mỗi năm. Mức 76,9% lợi nhuận từ chênh lệch giá được hiểu đơn giản là bằng 10 năm nhận cổ tức tiền mặt.
Đó là nguyên nhân họ sẽ chốt lời tại các đỉnh thấp dần được xác định bởi đường xu hướng và kết quả kinh doanh.
5. Phương pháp giao dịch
Như đã đề cập trong phần giới thiệu, các đường xu hướng có thể được sử dụng như các tín hiệu cụ thể trong một hệ thống giao dịch chứng khoán. Nhưng nó sẽ bao gồm các điều kiện cụ thể liên quan tới tình hình kinh doanh của Doanh nghiệp.
5.1. Cách giao dịch với đường xu hướng tăng
Các điều kiện để Đường xu hướng tăng trở thành hỗ trợ và là Vùng giá Buy the Dip phù hợp trong xu hướng tăng:
- Doanh nghiệp có kết quả kinh doanh thuận lợi kể từ khi đường xu hướng được hình thành. Liên tục tăng trưởng, duy trì doanh thu, lợi nhuận ở mức cao.
- Xu hướng tăng của giá cổ phiếu được duy trì ít nhất 52 tuần - 100 tuần
- Tại thời điểm giá tiếp cận đường xu hướng, các chỉ số tài chính như P/B và P/E của Cổ phiếu Bằng hoặc thấp hơn mức trung bình thị trường trong 3 năm.
- Xuất hiện một số Mô hình xác nhận kết thúc đợt điều chỉnh tại đường xu hướng như: Cụm nến nhấn chìm tăng, Nến Búa (Hammer), Cụm nến Morning Star
Đánh giá các yếu tố cơ bản, bạn cần chủ động xem xét thông qua Báo cáo tài chính doanh nghiệp mà chúng ta sẽ bàn kỹ hơn trong Khoá Định giá Cổ phiếu.
Trong phần này, HODL.VN muốn cùng các bạn xem xét Biểu đồ kỹ thuật giá Cổ phiếu BID và kết quả Kinh doanh BIDV trong giai đoạn tăng giá:

Trong 10 năm, Doanh thu BIDV tăng gấp 4 lần. Đặc biệt mức doanh thu luôn cao hơn nhiều so với trung bình doanh thu 5 năm. Đây là tín hiệu tích cực trong dài hạn để đưa ra những kỳ vọng về mức tăng trong lợi nhuận.
Cùng chiều với doanh thu. LNST tăng gấp 5.3 lần. LNST cũng liên tục tăng trên mức trung bình 5 năm.
Hai dấu hiệu cơ bản này là nền tảng cho việc tăng kỳ vọng nhà đầu tư, dẫn tới việc tăng kỳ vọng, chấp nhận mức rủi ro hơn để mua cổ phiếu BID. Kết quả cuối cùng là thúc đẩy giá cổ phiếu BID tăng.
Biểu đồ kỹ thuật Giá cổ phiếu BID khung tháng (M):

Đường xu hướng tăng trên biểu đồ kỹ thuật giá cổ phiếu BID khung tháng được hình thành dựa trên nền tảng Kinh doanh và lợi nhuận của doanh nghiệp. Vì vậy nó được duy trì trong suốt 10 năm, là bài học rất giá trị cho những cá nhân thuộc trường phái BUY AND HODL.
Trong 10 năm, Cổ phiếu BID có 4 lần tiếp cận đường xu hướng, tức trung bình khoảng 2.5 năm thì BID có một đợt điều chỉnh lớn. Thực tế, từ lần thứ 3 tới lần thứ tư, BID tăng trong 6 năm. Mất 6 năm để BID quay trở lại đường xu hướng.
Tại thời điểm tiếp cận đường xu hướng giá cổ phiếu BID đã ngay lập tức phục hồi và hình thành Mô hình Nến Búa - Hammer.
Như vậy, BID đã hội tụ đủ tất cả các điều kiện để xác lập một CƠ HỘI mua đáy (Buy the Dip).
Khi có tín hiệu nến Búa tại đường xu hướng tăng, nhà đầu tư nên:
- Tìm điểm mua theo cấu trúc nến búa
- Dùng Fibonacci Extension để xác định khả năng mở rộng xu hướng
Cách thiết lập giao dịch mua cổ phiếu với đường xu hướng tăng:

Giá mua cổ phiếu:
- Giá mua #1: Mua ngay tại vùng giá đóng cửa nến Búa - 30.600đ/cp
- Giá mua #2: Chờ mua thêm tại 1/2 giá từ cao tới thấp của nến búa - 27.000đ/cp
- Giá mua #3: Khoảng giữa của vùng 1 và 2 tại = 30.6 - (30.6 - 27)/2 = 28.800 đ/cp
Giá dừng lỗ:
- Thấp hơn giá thấp của Nến búa
- Hoặc thấp hơn mức Fibo 61.8%
Giá chốt lời:
- Vùng giá bán chốt lời #1: Vùng đỉnh gần nhất - 44.500đ/cp
- Vùng giá bán chốt lời #2: Fibo Extension mở rộng xu hướng tăng 138.2% - 56.000đ/cp
- Vùng giá bán chốt lời #3: Fibo mở rộng 161.8% hoặc 200% tại 63.000đ/cp
Bảng lệnh tóm lược như sau:
| Giao dịch | Giá mua | Cắt lỗ | Chốt lời |
|---|---|---|---|
| Giá mua 1 | 30.600đ | 24.500đ | 44.500đ |
| Giá mua 2 | 28.800đ | 24.500đ | 56.000đ |
| Giá mua 3 | 27.000đ | 24.500đ | 63.000đ |
Kết quả cuối cùng:

Trong trường hợp cổ phiếu BID, Nhà đầu tư chỉ mua được ở giá 30.600 và 28.00đ mà không mua được ở giá 27.000đ. Sau 1 năm, BID tiếp tục kinh doanh thuận lợi, nhà đầu tư có 2 nguồn lợi nhuận:
- Từ cổ tức mà BID chi trả
- Từ chênh lệch giá
Nếu bạn cho rằng những kiến thức kể trên là lý thuyết suông, bạn có thể tham khảo lại Phân tích và Kế hoạch giao dịch với cổ phiếu BID năm 2022 tại đây.
5.2. Cách giao dịch với đường xu hướng giảm
Do thị trường chứng khoán Việt Nam chưa cho bán khống, vì vậy Đường xu hướng giảm được áp dụng trong thực tế giao dịch cổ phiếu với mục đích:
- Tìm điểm chốt lời nếu có lướt sóng.
- Dừng lỗ (thoát lệnh) nếu lỡ trước đó mua và Đu đỉnh cao hơn…
Đường xu hướng giảm trong chứng khoán Việt Nam không được dùng để tìm kiếm cơ hội mua cổ phiếu
Các điều kiện để đường xu hướng giảm được duy trì:
- Doanh nghiệp có kết quả kinh doanh sụt giảm hoặc thua lỗ kể từ khi đường xu hướng được hình thành. Liên tục sụt giảm doanh thu, lợi nhuận sau thuế, eps, cổ tức. Lượng cổ phiếu lưu hành tăng.
- Xu hướng giảm của giá cổ phiếu được duy trì ít nhất 52 tuần - 100 tuần
- Tại thời điểm giá tiếp cận đường xu hướng, các chỉ số tài chính như P/B và P/E của Cổ phiếu Bằng hoặc cao hơn mức trung bình thị trường trong 3 năm.
- Xuất hiện một số Mô hình xác nhận kết thúc đợt điều chỉnh tại đường xu hướng giảm: Cụm nến nhấn chìm giảm, Nến Sao Băng (Shooting Star), Cụm nến Evening Star
Trên sàn chứng khoán Việt Nam có một cổ phiếu top đầu ngành hàng không có thể là minh hoạ rõ nét cho trường hợp này.
Chúng ta cùng xem kết quả kinh doanh TCT Hàng không Việt Nam - CTCP (HOSE: HVN) từ năm 2013 - 2023 như sau:

Từ năm 2020, do ảnh hưởng của Đại dịch COVID-19, các thị trường lớn của HVN đều đóng cửa không phận để ngăn chặn dịch bệnh. Hậu quả là trong bốn năm liền, HVN kinh doanh thua lỗ dẫn tới âm vốn chủ sở hữu.
Tại thời điểm kết thúc năm 2023, Lợi nhuận sau thuế chưa phân phối của VietnamAirlines Âm 41.057 tỷ. Một kỷ lục vô tiền khoáng hậu trong lịch sử 24 năm của chứng khoán Việt Nam.
Điều này được thể hiện trên biểu đồ giá thế nào!? Tôi dùng biểu đồ khung tuần cổ phiếu HVN để theo dõi hành trình thăng trầm của ông lớn VietnamAirlines

Giá cổ phiếu HVN chạm đỉnh 45.000đ vào năm 2018 cũng là thời điểm VHM đạt đỉnh về doanh thu và lợi nhuận.
Kể từ thời điểm lịch sử đó, Giá cổ phiếu HVN chỉ giảm - giảm và chạm đáy có thời điểm mất ngưỡng mệnh giá 10.000đ/cp vào cuối năm 2023.
Một vài chỉ số tài chính:
- EPS trung bình 4 năm: -5.980 đ/cp
- BVPS 2023: -7.688 đ/cp
- Nợ/vốn chủ: -160%
Đường xu hướng giảm được hình thành trong giai đoạn từ 2018 tới 2023 phản ánh rõ kết quả kinh doanh của doanh nghiệp.
Trong trường hợp này:
- Nhà đầu tư sẽ có xu hướng chốt lời cổ phiếu khi giá tăng tiếp cận đường xu hướng nếu may mắn bắt đáy thành công.
- Bán cắt lỗ nếu lỡ mua ở các vùng giá cao hơn đỉnh trước đó để giải phóng vốn cho những giao dịch tốt hơn.
Những hành động cơ bản này vô hình chung tạo áp lực khiến Cung cổ phiếu tại đường xu hướng giảm tăng và cầu cổ phiếu giảm. Là tín hiệu mạnh mẽ nhất để giá giảm nhanh - mạnh - sâu.
6. Tổng kết trendline
Đường xu hướng, và cả một số mô hình Price Action đã có một lịch sử lâu dài được dùng như các công cụ phân tích kỹ thuật chứng khoán hiệu quả. Từ thời của Charles H. Dow cách đây hơn 1 thế kỷ, Tôi đã thấy Trendline, Double Tops, Double Bottoms xuất hiện trong các bài báo mà ông để lại.
Đường xu hướng tăng được hình thành và duy trì để phản ánh những thành quả doanh nghiệp có được trong quá trình hoạt động thông qua việc tăng quy mô - doanh thu - lợi nhuận để tối ưu khoản tiền đầu tư của cổ đông.
Đường xu hướng giảm sẽ được hình thành và duy trì khi doanh nghiệp kinh doanh kém hiệu quả. Điều này được thể hiện qua doanh thu - lợi nhuận mà doanh nghiệp kiếm được so với đồng vốn nhà đầu tư bỏ ra là không tương xứng.
Trong trường hợp bạn còn thắc mắc Đường xu hướng là gì? Cách xác định Trendline và dùng thế nào cho hiệu quả thì phía trên là những kinh nghiệm giao dịch và phân tích mà Tôi có được từ thực tế trong quá trình đầu tư.
Chúc bạn giao dịch thành công!
Nội dung
Nội dung1. Đường xu hướng là gì?2. Vai trò của Đường Xu Hướng3. Thời gian duy trì xu hướng4. Cách xác định đường xu hướng4.1. Cách dùng công cụ vẽ đường xu hướng4.2. Đường xu hướng tăng4.3. Đường xu hướng giảm5. Phương pháp giao dịch5.1. Cách giao dịch với đường xu hướng tăng5.2. Cách giao dịch với đường xu hướng giảm6. Tổng kết trendline